- Έναν απρόσμενο τύπο νεφών εντόπισαν αστρονόμοι στην ατμόσφαιρα του λεγόμενου «Ροζ Πλανήτη», ενός μακρινού κόσμου που βρίσκεται 57 έτη φωτός από τη Γη.
- Σύμφωνα με νέα μελέτη, τα σύννεφα που καλύπτουν το ουράνιο σώμα φαίνεται να αποτελούνται από άλατα, ένα φαινόμενο που δεν είχε παρατηρηθεί ξανά με τέτοια σαφήνεια.
- Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητές του Northwestern University με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση The Astronomical Journal.
Έναν απρόσμενο τύπο νεφών εντόπισαν αστρονόμοι στην ατμόσφαιρα του λεγόμενου «Ροζ Πλανήτη», ενός μακρινού κόσμου που βρίσκεται 57 έτη φωτός από τη Γη. Σύμφωνα με νέα μελέτη, τα σύννεφα που καλύπτουν το ουράνιο σώμα φαίνεται να αποτελούνται από άλατα, ένα φαινόμενο που δεν είχε παρατηρηθεί ξανά με τέτοια σαφήνεια. Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητές του Northwestern University με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση The Astronomical Journal.
Γιατί μπερδεύει τους επιστήμονες
Ο «Ροζ Πλανήτης», γνωστός επιστημονικά ως GJ504b, ανακαλύφθηκε το 2013. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει αν πρόκειται για γιγάντιο εξωπλανήτη ή για μικρό φαιό νάνο -ένα ενδιάμεσο ουράνιο σώμα ανάμεσα σε πλανήτη και άστρο. Σε κάθε περίπτωση, περιφέρεται γύρω από ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο.
Παρά το παρατσούκλι του, το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των ερευνητών δεν αφορά το χρώμα του, αλλά τη σχετικά χαμηλή θερμοκρασία του. Η επιφανειακή του θερμοκρασία υπολογίζεται στους περίπου 290 βαθμούς Κελσίου, τιμή που θεωρείται εξαιρετικά χαμηλή για έναν γιγάντιο πλανήτη. «Μας εξέπληξε πολύ το αποτέλεσμα», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, Ανίς Μπαμπουράτζ, εξηγώντας ότι παρότι η ύπαρξη νεφών από άλατα σε τέτοιες θερμοκρασίες θεωρούνταν θεωρητικά πιθανή, δεν είχαν καταφέρει μέχρι σήμερα να εντοπίσουν σαφή ίχνη τους σε παρόμοια ουράνια σώματα.
Μόλις δύο ώρες παρατηρήσεων με το James Webb
Η μελέτη κατέστη δυνατή χάρη στις δυνατότητες του James Webb, το οποίο παρατηρεί το Σύμπαν στο υπέρυθρο φάσμα. Σε αντίθεση με προηγούμενες προσπάθειες από επίγεια τηλεσκόπια, οι ερευνητές χρειάστηκαν μόλις δύο ώρες παρατηρήσεων για να συλλέξουν αρκετά δεδομένα από το αχνό φως του GJ504b. Αναλύοντας το φως αυτό, δημιούργησαν ένα «χημικό αποτύπωμα» της ατμόσφαιρας, αποκαλύπτοντας την παρουσία υδρατμών, μεθανίου, διοξειδίου του άνθρακα, αμμωνίας και άλλων μορίων. Τα δεδομένα, ωστόσο, δεν μπορούσαν να εξηγηθούν πλήρως από τα αέρια αυτά -τα μοντέλα ταίριαζαν με τις παρατηρήσεις μόνο όταν συμπεριλάμβαναν την ύπαρξη νεφών από άλατα.
Ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα σε νερό και πυριτικά
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα νέφη αυτά σχηματίζονται σε ένα θερμοκρασιακό «ενδιάμεσο στάδιο». Στη Γη τα σύννεφα αποτελούνται κυρίως από σταγονίδια νερού, ενώ στον Δία κυριαρχούν σύννεφα αμμωνίας. Σε πολύ θερμότερους εξωπλανήτες έχουν εντοπιστεί νέφη που περιέχουν πυριτικά υλικά. Ο GJ504b φαίνεται να βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα σε αυτές τις κατηγορίες: είναι υπερβολικά θερμός για να σχηματίζει σύννεφα νερού ή αμμωνίας, αλλά αρκετά ψυχρός ώστε να μην ευνοεί τη δημιουργία νεφών από πυριτικά υλικά. Σε αυτές τις συνθήκες, τα άλατα φαίνεται να αναλαμβάνουν τον ρόλο που παίζουν άλλα υλικά σε διαφορετικούς πλανητικούς κόσμους.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ανακάλυψη θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των ατμοσφαιρών ψυχρότερων εξωπλανητών και άλλων ουράνιων σωμάτων που μέχρι σήμερα παρέμεναν δύσκολο να μελετηθούν.
