- Η ιστορία του κοιμητηρίου της «Ανάστασης» δεν είναι απλώς ένα ζήτημα μνήμης και διαχείρισης χώρου, αλλά ένα πολύπλοκο πολεοδομικό και πολιτικό θρίλερ που κρατάει δεκαετίες.
- Ενώ ο Δήμος Πειραιά πανηγυρίζει για τη νομική «διάσωση» του ιστορικού νεκροταφείου, στο Κερατσίνι η κατάσταση βράζει.
- Οι κάτοικοι νιώθουν προδομένοι από τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, βλέποντας το όραμα για έναν μεγάλο πνεύμονα πρασίνου –μέσα στο ίδιο τους το σπίτι– να θάβεται οριστικά κάτω από τις νέες γραφειοκρατικές αποφάσεις.
Η ιστορία του κοιμητηρίου της «Ανάστασης» δεν είναι απλώς ένα ζήτημα μνήμης και διαχείρισης χώρου, αλλά ένα πολύπλοκο πολεοδομικό και πολιτικό θρίλερ που κρατάει δεκαετίες. Ενώ ο Δήμος Πειραιά πανηγυρίζει για τη νομική «διάσωση» του ιστορικού νεκροταφείου, στο Κερατσίνι η κατάσταση βράζει. Οι κάτοικοι νιώθουν προδομένοι από τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, βλέποντας το όραμα για έναν μεγάλο πνεύμονα πρασίνου –μέσα στο ίδιο τους το σπίτι– να θάβεται οριστικά κάτω από τις νέες γραφειοκρατικές αποφάσεις.
Πώς φτάσαμε ως εδώ: Από το πράσινο ξανά στο μάρμαρο
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της σημερινής σύγκρουσης, πρέπει να δούμε τις ημερομηνίες-σταθμούς που καθόρισαν την τύχη της περιοχής. Η υπόσχεση προς τους πολίτες ήταν σαφής: με τη δημιουργία του Σχιστού, η «Ανάσταση» θα έκλεινε.
Απρίλιος 1904 (Εγκαίνια «Ανάστασης»): Το ιστορικό νεκροταφείο ανοίγει τις πύλες του, φιλοξενώντας ταφικά μνημεία επιφανών Πειραιωτών και εξυπηρετώντας τον ραγδαία αναπτυσσόμενο Πειραιά.
1984 (Ίδρυση συνδέσμου για το Σχιστό): Λόγω δραματικού κορεσμού της «Ανάστασης», ιδρύεται ο «Σύνδεσμος Δήμων Πειραιώς και Δυτικής Αττικής» για τη δημιουργία ενός νέου, διαδημοτικού κοιμητηρίου.
1998 (Η μεγάλη συμφωνία και λειτουργία Σχιστού): Το Διαδημοτικό Νεκροταφείο Σχιστού ξεκινά τη λειτουργία του. Η ρητή συμφωνία των εμπλεκόμενων δήμων προέβλεπε την οριστική παύση λειτουργίας της «Ανάστασης».
Δεκαετία 2000 (Αλλαγή χρήσης γης σε «πράσινο»): Στο πλαίσιο του Πολεοδομικού Σχεδιασμού (ΓΠΣ), η έκταση της Ανάστασης χαρακτηρίζεται επισήμως ως «Χώρος Πρασίνου». Στόχος, η σταδιακή μετατροπή του σε μητροπολιτικό πάρκο που τόσο είχε ανάγκη η περιοχή.
Πρόσφατα έτη (Η μεγάλη ανατροπή από τον Δήμο Πειραιά): Υπό την πίεση των ιδιοκτητών οικογενειακών τάφων, ο Δήμος Πειραιά τροποποιεί το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Ο χαρακτηρισμός αλλάζει ξανά από «Χώρος Πρασίνου» σε «Χώρος Κοιμητηρίου», νομιμοποιώντας την εσαεί παραμονή του.
Καζάνι που βράζει το Κερατσίνι: «Είναι μέσα στην πόλη μας, να φύγει τώρα»
Η πρόσφατη απόφαση του Πειραιά να επαναφέρει τις χρήσεις γης σε καθεστώς νεκροταφείου αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τους κατοίκους του Κερατσινίου. Το μεγάλο «αγκάθι» στην όλη υπόθεση είναι η ίδια η χωροταξία: Η «Ανάσταση» δεν βρίσκεται απλώς στα όρια του δήμου, αλλά είναι κυριολεκτικά φυτεμένη μέσα στο κέντρο του Κερατσινίου.
Πρόκειται για έναν ξένο, περιφραγμένο χώρο ταφής, ο οποίος ανήκει διοικητικά σε άλλον δήμο, αλλά επιβαρύνει ασφυκτικά τον οικιστικό ιστό και την καθημερινότητα μιας ήδη βεβαρημένης περιοχής.
Οι Κερατσινιώτες αντιδρούν έντονα, καταγγέλλοντας εμπαιγμό δεκαετιών. Βασικά σημεία της αντίδρασής τους είναι τα εξής:
Αθέτηση συμφωνίας: Υπενθυμίζουν πως ο Δήμος Κερατσινίου-Δραπετσώνας σήκωσε τεράστιο βάρος αποδεχόμενος το νέο νεκροταφείο στο Σχιστό, ακριβώς επειδή υπήρχε η εγγύηση ότι η «Ανάσταση», που βρίσκεται μέσα στα σπλάχνα της πόλης τους, θα γίνει πάρκο.
Περιβαλλοντική ανάσα στο κέντρο της πόλης: Το Κερατσίνι έχει ζωτική ανάγκη από ελεύθερους χώρους και πράσινο στο κέντρο του, όχι από τη διαιώνιση μιας μακάβριας εγκατάστασης μέσω νομικών τεχνασμάτων.
Οργανωμένες κινητοποιήσεις: Ήδη τοπικοί σύλλογοι και επιτροπές κατοίκων οργανώνονται, ζητώντας την άμεση και οριστική απομάκρυνση του νεκροταφείου και την απόδοση της έκτασης στους πολίτες, όπως προέβλεπε το αρχικό πολεοδομικό σχέδιο.
Το παράδοξο: Η εκκωφαντική σιγή ιχθύος του δημάρχου Κερατσινίου
Και ενώ οι κάτοικοι βρίσκονται στα κάγκελα για έναν χώρο που μπλοκάρει την ανάπτυξη στο ίδιο το κέντρο της πόλης τους, παρατηρείται ένα πρωτοφανές πολιτικό παράδοξο: Ο δήμαρχος Κερατσινίου-Δραπετσώνας τηρεί σιγή ιχθύος.
Σε μια περίοδο όπου τα αντανακλαστικά της δημοτικής αρχής θα έπρεπε να είναι οξυμένα, προασπίζοντας τα συμφέροντα των δημοτών και διεκδικώντας τον υπεσχημένο χώρο πρασίνου που βρίσκεται εντός των συνόρων του δήμου της, η διοίκηση μοιάζει να παρακολουθεί τις εξελίξεις ως απλός θεατής.
Πολλοί αναρωτιούνται εύλογα:
Υπάρχει κάποια σιωπηρή συμφωνία με τη δημοτική αρχή του Πειραιά για αυτό το «φιλέτο» γης;
Αποφεύγει η διοίκηση τη μετωπική σύγκρουση για ψηφοθηρικούς λόγους, δεδομένου ότι αρκετοί Κερατσινιώτες ίσως διατηρούν οικογενειακούς τάφους στην «Ανάσταση»;
Ή πρόκειται απλώς για αδικαιολόγητη αδράνεια απέναντι σε ένα τετελεσμένο νομικό γεγονός που συντελείται στην αυλή της;
Το βέβαιο είναι ότι η έλλειψη δυναμικής αντίδρασης από το Δημαρχείο του Κερατσινίου ρίχνει νερό στον μύλο της αγανάκτησης των κατοίκων. Το ζήτημα της «Ανάστασης» αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό σημείο τριβής το επόμενο διάστημα, καθώς οι πολίτες ξεκαθαρίζουν πως δεν σκοπεύουν να αφήσουν την ευκαιρία για ένα πάρκο στο κέντρο της πόλης τους να θαφτεί κάτω από τα μάρμαρα.
