- Λίγες μέρες πριν τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου, ένας καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών δίνει μια διαφορετική οπτική: το ερώτημα πλέον δεν είναι ποια σχολή ανοίγει τις καλύτερες πόρτες, αλλά ποιες δεξιότητες θα μετράνε στον κόσμο που διαμορφώνει η Τεχνητή Νοημοσύνη.
- Ο Γεώργιος Δουκίδης, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΟΠΑ, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το μέλλον των σπουδών, τα επαγγέλματα που αλλάζουν και όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι πριν κάνουν τις επιλογές τους.
- Το πανεπιστήμιο παραμένει χρήσιμο — αλλά δεν είναι πια μονόδρομος Για δεκαετίες, το πτυχίο έφερνε συγκεκριμένο επάγγελμα.
Λίγες μέρες πριν τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου, ένας καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών δίνει μια διαφορετική οπτική: το ερώτημα πλέον δεν είναι ποια σχολή ανοίγει τις καλύτερες πόρτες, αλλά ποιες δεξιότητες θα μετράνε στον κόσμο που διαμορφώνει η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Γεώργιος Δουκίδης, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΟΠΑ, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το μέλλον των σπουδών, τα επαγγέλματα που αλλάζουν και όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι πριν κάνουν τις επιλογές τους.
Το πανεπιστήμιο παραμένει χρήσιμο — αλλά δεν είναι πια μονόδρομος
Για δεκαετίες, το πτυχίο έφερνε συγκεκριμένο επάγγελμα. Η Νομική σήμαινε δικηγορία, τα Μαθηματικά σήμαιναν εκπαίδευση. Αυτή η εικόνα έχει πλέον αλλάξει.
Ο κ. Δουκίδης επισημαίνει ότι το ΑΕΙ εξακολουθεί να έχει αξία — γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι χρειάζονται πτυχίο, οι πτυχιούχοι έχουν γενικά υψηλότερα εισοδήματα και χαμηλότερη ανεργία, ενώ το πανεπιστήμιο προσφέρει αναλυτική σκέψη, επαφές και επαγγελματική ευελιξία μακροπρόθεσμα. Παράλληλα όμως, η τεχνολογία έχει ανοίξει νέους δρόμους που δεν απαιτούν απαραίτητα πανεπιστημιακό τίτλο, ενώ η μαζικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης έχει μειώσει το πλεονέκτημα που κάποτε έδινε απλώς η κατοχή ενός πτυχίου.
«Η επιτυχία εξαρτάται όλο και περισσότερο από έναν συνδυασμό γνώσεων, προσαρμοστικότητας, διαρκούς μάθησης και ικανότητας να αξιοποιείς νέες τεχνολογίες», λέει χαρακτηριστικά.
Ποια επαγγέλματα «απειλεί» η ΤΝ
Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, τα επαγγέλματα που κινδυνεύουν περισσότερο είναι εκείνα που παράγουν άυλο περιεχόμενο: σύμβουλοι επιχειρήσεων, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, προγραμματιστές, στελέχη μάρκετινγκ, λογιστές και αρχιτέκτονες. Οι χειρωνακτικές εργασίες, προς το παρόν, φαίνεται να μην επηρεάζονται.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το ποσοστό πλήρους απασχόλησης στους νεοαποφοίτους μηχανικούς υπολογιστών στις ΗΠΑ έπεσε από 70% το 2021 στο 55% το 2025.
Ωστόσο, ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι η ΤΝ δεν θα φέρει αντικατάσταση, αλλά αναδιαμόρφωση επαγγελμάτων. Ένας προγραμματιστής, για παράδειγμα, δεν θα γράφει κώδικα μόνος του, αλλά θα αναλύει απαιτήσεις, θα επαληθεύει αποτελέσματα και θα διαχειρίζεται την αλλαγή που φέρνουν τα νέα συστήματα.
Οι δεξιότητες που θα μετράνε
Ο κ. Δουκίδης ορίζει τέσσερις κατηγορίες δεξιοτήτων που θα κάνουν τη διαφορά:
- Τεχνικές γνώσεις του αντικειμένου σπουδών
- Ποιοτικές δεξιότητες: κριτική σκέψη, επικοινωνία, συνεργασία, καινοτομία
- Γενικές δεξιότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν σε διαφορετικά επαγγέλματα
- Συνεχής μάθηση, είτε για να παρακολουθείς τις τεχνολογικές εξελίξεις είτε για να αλλάξεις κατεύθυνση
Σημειώνει άλλωστε ότι περισσότερο από το 1/3 των αποφοίτων ήδη εργάζεται σε επάγγελμα διαφορετικό από τον πυρήνα των σπουδών τους — και αυτό το ποσοστό αναμένεται να αυξηθεί.
Τι να προσέξεις στο Μηχανογραφικό
Ο κ. Δουκίδης δίνει τρεις βασικές συμβουλές για τους φετινούς υποψηφίους:
1. Επίλεξε τμήμα, όχι επάγγελμα. Στα 18 σου, δεν χρειάζεται να ξέρεις ακριβώς τι θα κάνεις. Οι περισσότεροι αλλάζουν χώρο εργασίας τουλάχιστον 3-4 φορές στη ζωή τους.
2. Επίλεξε γνωστικό αντικείμενο που σε ενθουσιάζει. Η επαγγελματική αποκατάσταση έρχεται μέσα από τις σπουδές — και με τα 1.200 μεταπτυχιακά που υπάρχουν ήδη στα ελληνικά πανεπιστήμια, πάντα υπάρχει δρόμος για εξειδίκευση ή επανακατάρτιση.
3. Αξιολόγησε το περιβάλλον σπουδών. Επισκέψου τις ιστοσελίδες των τμημάτων και δες αν έχουν σύγχρονο πρόγραμμα (π.χ. με ΤΝ), εργαστήρια, υποχρεωτική πρακτική άσκηση, μεταπτυχιακά, συμμετοχή σε Erasmus και ενεργή επαφή με επιχειρήσεις. Συχνά, τα καλύτερα τμήματα δεν είναι αυτά με τις υψηλότερες βάσεις εισαγωγής.
