- Ακόμα και οι αρχαιολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα δεν μπορούσαν να διανοηθούν την ιστορία που θα ξεδιπλωνόταν από την ανακάλυψή τους το 2007 στην Ιταλία.
- Σε έναν τάφο που βρέθηκε σε εξαιρετική κατάσταση κοντά στη Μάντοβα, στη Λομβαρδία, εντοπίστηκαν δύο σκελετοί, ξαπλωμένοι αντικριστά με τα σώματά τους μπλεγμένα.
- Ήταν κάτι παραπάνω από εμφανές ότι πέθαναν αγκαλιασμένοι — όπως αγκαλιασμένοι συνέχισαν να βρίσκονται στο ίδιο σημείο για τα επόμενα 6.000 χρόνια.
Ακόμα και οι αρχαιολόγοι που συμμετείχαν στην έρευνα δεν μπορούσαν να διανοηθούν την ιστορία που θα ξεδιπλωνόταν από την ανακάλυψή τους το 2007 στην Ιταλία. Σε έναν τάφο που βρέθηκε σε εξαιρετική κατάσταση κοντά στη Μάντοβα, στη Λομβαρδία, εντοπίστηκαν δύο σκελετοί, ξαπλωμένοι αντικριστά με τα σώματά τους μπλεγμένα. Ήταν κάτι παραπάνω από εμφανές ότι πέθαναν αγκαλιασμένοι — όπως αγκαλιασμένοι συνέχισαν να βρίσκονται στο ίδιο σημείο για τα επόμενα 6.000 χρόνια.
Η ανακάλυψη που έκανε τον γύρο του κόσμου
Στις αρχές Φεβρουαρίου του 2007, η αρχαιολόγος Έλενα Μενότι ανακοίνωσε ότι ανασκαφές στο χωριό Βαλντάρο είχαν φέρει στο φως δύο σκελετούς — έναν άνδρα και μία γυναίκα — ξαπλωμένους πρόσωπο με πρόσωπο, με τα χέρια και τα πόδια τους μπλεγμένα. Οι φωτογραφίες του ζευγαριού έκαναν γρήγορα τον γύρο του κόσμου, και το γεγονός ότι η ανακάλυψη έγινε λίγο πριν από την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου έκανε την ιστορία ακόμη πιο συγκινητική.
Η Μενότι δήλωσε τότε ότι, παρά τα 25 χρόνια εμπειρίας της σε ανασκαφές σε όλη την Ιταλία — συμπεριλαμβανομένης της Πομπηίας — τίποτα δεν την είχε συγκινήσει τόσο πολύ.
Το ζευγάρι είχε πεθάνει πριν από 6.000 χρόνια, κατά τη Νεολιθική Περίοδο. Και οι δύο ήταν περίπου 20 ετών όταν πέθαναν, με ύψος περίπου 1,57 μέτρα. Οι διπλές ταφές εκείνης της εποχής ήταν ήδη σπάνιες, αλλά η συγκεκριμένη στάση των σωμάτων έκανε την ανακάλυψη μοναδική. Η οστεολογική εξέταση δεν αποκάλυψε κανένα τραύμα που να υποδηλώνει βίαιο θάνατο.
Ποιοι ήταν — και το μυστήριο που παραμένει
Δίπλα στον άνδρα βρέθηκε μία πυριτόλιθη αιχμή βέλους στον λαιμό του, ενώ κοντά στη γυναίκα εντοπίστηκαν μία μακριά λίθινη λεπίδα και δύο πυριτόλιθα μαχαίρια. Αυτά οδήγησαν αρχικά σε θεωρίες περί θυσίας, ωστόσο οι εξετάσεις δεν επιβεβαίωσαν βίαιο θάνατο. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα σώματα τοποθετήθηκαν σε αυτή τη στάση μετά τον θάνατό τους.
Το μυστήριο παραμένει: δεν έχουν βρεθεί στοιχεία για νεολιθική εγκατάσταση στην περιοχή. Πιθανότατα η περιοχή ήταν τότε ένα εκτεταμένο υγροτοπικό τοπίο με ποτάμια και έλη — περιβάλλον που συνέβαλε στη διατήρηση των σκελετών επί χιλιετίες, αλλά δεν προσφέρει απαντήσεις για τη ζωή ή τον θάνατό τους.
Μετά την ανακάλυψη, οι αρχαιολόγοι αποφάσισαν να μην αποσυναρμολογήσουν τα λείψανα. Αφαίρεσαν ολόκληρο το τμήμα εδάφους που περιείχε την ταφή και το μετέφεραν ως ενιαίο σύνολο. Η Μενότι δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ήθελαν να τους κρατήσουν «όπως ακριβώς ήταν όλο αυτό το διάστημα — μαζί».
Και οι «Εραστές της Μόντενα»: Νέο μυστήριο δύο χρόνια αργότερα
Δύο χρόνια αργότερα, αρχαιολόγοι σε νεκροταφείο της Μόντενα ανακάλυψαν ακόμη ένα ζευγάρι σκελετών θαμμένων χέρι-χέρι. Αρχικά θεωρήθηκε ότι επρόκειτο για άνδρα και γυναίκα, ωστόσο το 2019 μια έρευνα με επικεφαλής τον Φεντερίκο Λούλι αποκάλυψε ότι επρόκειτο για δύο άνδρες που πέθαναν πριν από 1.500 χρόνια. Η ταυτοποίηση έγινε μέσω καινοτόμου ανάλυσης του σμάλτου των δοντιών, εντοπίζοντας πρωτεΐνες που αποκαλύπτουν το βιολογικό φύλο.
Οι δύο άνδρες θα μπορούσαν να ήταν αδέλφια, ξαδέλφια ή στρατιώτες που πέθαναν μαζί σε μάχη — μια ερώτηση που παραμένει αναπάντητη. Τόσο οι Εραστές του Βαλντάρο όσο και οι Εραστές της Μόντενα προσφέρουν μια σπάνια ματιά στον αρχαίο κόσμο και στους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι τιμούσαν τους νεκρούς τους — θυμίζοντάς μας ότι ορισμένα συναισθήματα δεν έχουν ηλικία.
