- Οι δημοσκοπήσεις έχουν μια περίεργη σχέση με το ΠΑΣΟΚ.
- Όταν το κόμμα ψηφίζει αρχηγό, οι εταιρείες έχουν πέσει θεαματικά έξω.
- Όταν κατεβαίνει σε εθνικές εκλογές, το τοποθετούν σταθερά λίγο πιο κάτω απ’ όσο βγάζει η κάλπη.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν μια περίεργη σχέση με το ΠΑΣΟΚ. Όταν το κόμμα ψηφίζει αρχηγό, οι εταιρείες έχουν πέσει θεαματικά έξω. Όταν κατεβαίνει σε εθνικές εκλογές, το τοποθετούν σταθερά λίγο πιο κάτω απ’ όσο βγάζει η κάλπη. Και όταν στο πλάνο μπαίνει ο Αλέξης Τσίπρας, τότε τα νούμερα αρχίζουν να «φουσκώνουν» προς την αντίθετη κατεύθυνση. Τα στοιχεία, από το 2015 μέχρι σήμερα, μιλούν μόνα τους.
Οι εσωκομματικές: εκεί που η κάλπη διέψευσε τους δημοσκόπους
Δεκέμβριος 2021. Η πιο ηχηρή αστοχία. Λίγες εβδομάδες πριν την κάλπη, η Marc (15 Νοεμβρίου) έβλεπε ξεκάθαρα πρώτο τον Ανδρέα Λοβέρδο με 31,6% και τον Νίκο Ανδρουλάκη δεύτερο στο 26,1%. Οι περισσότερες μετρήσεις έδιναν προβάδισμα Λοβέρδου.
Τι έβγαλε η κάλπη της 5ης Δεκεμβρίου; Πρώτος Ανδρουλάκης με 37,03%, δεύτερος ο Γιώργος Παπανδρέου με 27,78% — και ο Λοβέρδος, το «φαβορί», τρίτος και εκτός β’ γύρου. Οι δημοσκοπήσεις δεν προέβλεψαν ούτε τον νικητή, ούτε καν το ζευγάρι του δεύτερου γύρου. Στις 12 Δεκεμβρίου, ο Ανδρουλάκης σάρωσε με 67,9% έναντι 32,1% του Παπανδρέου.
Οκτώβριος 2024. Η ίδια ταινία, άλλοι πρωταγωνιστές. Τρεις τελευταίες μετρήσεις (Metron, Pulse, GPO) έδιναν σταθερά πρώτο τον Ανδρουλάκη γύρω στο 27%, αλλά έβλεπαν την Άννα Διαμαντοπούλου στο 24% να διεκδικεί τη δεύτερη θέση, με Δούκα και Γερουλάνο πιο πίσω, γύρω στο 20%.
Η κάλπη της 6ης Οκτωβρίου τα ανέτρεψε: πρώτος Ανδρουλάκης 29,64%, και για τη δεύτερη θέση «θρίλερ» — πέρασε ο Χάρης Δούκας με 21,41%, κόβοντας στο νήμα (μόλις 858 ψήφοι) τον Παύλο Γερουλάνο (21,12%). Η Διαμαντοπούλου, που πολλές μετρήσεις έβλεπαν στον β’ γύρο, έμεινε τέταρτη και εκτός με 19,52%. Στον δεύτερο γύρο (13 Οκτωβρίου) ο Ανδρουλάκης επανεξελέγη με 59,9% έναντι 40,1%.
Εσωκομματικές — πρόβλεψη vs κάλπη
| Χρονιά | Τι έδιναν οι δημοσκοπήσεις | Τι έβγαλε η κάλπη |
|---|---|---|
| 2021 (α’ γύρος) | Πρώτος ο Λοβέρδος (~31%) | Πρώτος ο Ανδρουλάκης 37,03% — Λοβέρδος 3ος, εκτός |
| 2021 (β’ γύρος) | — | Ανδρουλάκης 67,9% – Παπανδρέου 32,1% |
| 2024 (α’ γύρος) | 2η η Διαμαντοπούλου (~24%) | 2ος ο Δούκας 21,41% — Διαμαντοπούλου 4η, εκτός |
| 2024 (β’ γύρος) | — | Ανδρουλάκης 59,9% – Δούκας 40,1% |
Οι εθνικές: το ΠΑΣΟΚ πάντα λίγο πιο… μικρό
Εθνικές εκλογές — το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ
| Εκλογές | Σχήμα | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Ιανουάριος 2015 | ΠΑΣΟΚ | 4,68% |
| Σεπτέμβριος 2015 | Δημοκρατική Συμπαράταξη | 6,28% |
| Ιούλιος 2019 | ΚΙΝΑΛ | 8,10% |
| Μάιος 2023 | ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ | 11,46% |
| Ιούνιος 2023 | ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ | 11,84% |
Τον Μάιο του 2023 οι τελευταίες μετρήσεις έδιναν στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ γύρω στο 8% με 9% στην πρόθεση ψήφου (Marc 7,7%, RASS 8%, Pulse 9%, Metron 9,3%). Ακόμη και στην πιο «γενναιόδωρη» εκτίμηση, η σύνοψη κινούνταν στο 7,5% – 10,5%. Το κόμμα τελικά πήρε 11,46% — πάνω κι από το ανώτατο όριο των περισσότερων. Τον Ιούνιο του 2023, με τη σκόνη να έχει κατακάτσει, οι δημοσκόποι διόρθωσαν στόχο στο 10,5% – 13,5% και έπεσαν μέσα (αποτέλεσμα 11,84%).
Την ίδια στιγμή, τον Τσίπρα τον «γιγάντωναν»
Και εδώ είναι το πιο εντυπωσιακό. Την ίδια εκείνη κάλπη του Μαΐου 2023 που άφησε το ΠΑΣΟΚ κάτω από την πραγματική του δύναμη, οι ίδιες εταιρείες φούσκωναν τον ΣΥΡΙΖΑ προς τα πάνω.
Τα exit poll το βράδυ των εκλογών έδιναν τον ΣΥΡΙΖΑ από 25% έως 29%. Στις προεκλογικές μετρήσεις, καμία εταιρεία δεν τον τοποθετούσε κάτω από 26,1%. Και τι έδειξε η κάλπη; 20,07%. Δηλαδή ο τότε αρχηγός του, Αλέξης Τσίπρας, βρέθηκε έως και σχεδόν 9 μονάδες κάτω από εκεί που τον ανέβαζαν οι δημοσκόποι — μια από τις μεγαλύτερες υπερεκτιμήσεις κόμματος στη μεταπολιτευτική ιστορία. Η «ψαλίδα» ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, που την έδιναν 6-7 μονάδες, εκτοξεύτηκε τελικά στις 20,5.
Και τώρα; Το ίδιο έργο, νέος γύρος
Τρία χρόνια μετά, το σκηνικό μοιάζει γνώριμο. Ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει με νέο κόμμα, την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), και οι δημοσκοπήσεις σπεύδουν να τον «χτίσουν» ξανά. Στην τελευταία μέτρηση της GPO (τέλη Ιουνίου 2026), η ΕΛΑΣ παγιώνεται δεύτερη με 16,3% στην εκτίμηση ψήφου, ανοδικά, ενώ το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί στο 11,5% και χάνει έδαφος. Στην Opinion Poll το κόμμα του Τσίπρα εμφανίζεται δεύτερο και το ΠΑΣΟΚ πέφτει τέταρτο, πίσω ακόμη κι από το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. Η RealPolls καταγράφει την ΕΛΑΣ να έχει διπλάσιο ποσοστό από το ΠΑΣΟΚ.
Με άλλα λόγια: την ώρα που ο Τσίπρας ξανασηκώνεται στα γκάλοπ, το ΠΑΣΟΚ συμπιέζεται συστηματικά προς την τρίτη και τέταρτη θέση. Και εδώ γεννιέται το εύλογο ερώτημα για όποιον θυμάται το 2023: πόσο από αυτό το «φούσκωμα» είναι πραγματική δυναμική — και πόσο είναι το ίδιο μοτίβο που τότε αποδείχθηκε 9 μονάδες μακριά από την αλήθεια της κάλπης;
Το συμπέρασμα
Το ρεπορτάζ των αριθμών βγάζει ένα καθαρό συμπέρασμα. Οι δημοσκοπήσεις έχουν πέσει έξω με τρόπο συστηματικό: γιγάντωσαν τον Τσίπρα το 2023 (και διαψεύστηκαν κατά σχεδόν 9 μονάδες), υποτίμησαν επανειλημμένα το ΠΑΣΟΚ στην εθνική κάλπη, και διέψευσαν δύο φορές το εσωκομματικό τους «φαβορί».
Σήμερα, με τον Τσίπρα ξανά στο προσκήνιο και το ΠΑΣΟΚ να πιέζεται προς τα κάτω, το μόνο σίγουρο είναι πως οι μετρήσεις πρέπει να διαβάζονται με τη δέουσα επιφύλαξη. Το τι θα δείξει η κάλπη, το ξέρουμε, είναι συχνά άλλη ιστορία.
