- Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα, αλλά και προς τους συμμάχους, στέλνει η Αθήνα μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ξεκαθαρίζοντας ότι όσο η Τουρκία διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, δεν μπορεί να ανοίξει καμία συζήτηση για συμμετοχή της σε ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα, όπως το SAFE.
- Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ελληνική θέση είναι απολύτως ξεκάθαρη: η ύπαρξη του casus belli συνιστά τυπική απειλή πολέμου και δεν απομειώνεται ούτε από τον χρόνο ούτε από την εξοικείωση της κοινής γνώμης με αυτήν.
- «Απομειώνεται μόνο με την οριστική της απόσυρση», σημείωναν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές, τονίζοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να θέτει το ζήτημα σε όλα τα επίπεδα.
Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα, αλλά και προς τους συμμάχους, στέλνει η Αθήνα μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ξεκαθαρίζοντας ότι όσο η Τουρκία διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, δεν μπορεί να ανοίξει καμία συζήτηση για συμμετοχή της σε ευρωπαϊκό αμυντικό σχήμα, όπως το SAFE.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ελληνική θέση είναι απολύτως ξεκάθαρη: η ύπαρξη του casus belli συνιστά τυπική απειλή πολέμου και δεν απομειώνεται ούτε από τον χρόνο ούτε από την εξοικείωση της κοινής γνώμης με αυτήν. «Απομειώνεται μόνο με την οριστική της απόσυρση», σημείωναν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές, τονίζοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να θέτει το ζήτημα σε όλα τα επίπεδα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στον κανονισμό SAFE έχει πλέον ενσωματωθεί η ανάγκη ύπαρξης διμερούς συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτο κράτος, γεγονός που δημιουργεί δικαίωμα αρνησικυρίας – κρίσιμη ελληνική επιτυχία, καθώς το προηγούμενο του SAFE 2025 θεωρείται δύσκολο να παρακαμφθεί σε μελλοντικό κανονισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το ΥΠΕΞ και στο θέμα των F-35, μετά τη συζήτηση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου για την Τουρκία. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία απόφαση για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα, παρά μόνο μια γενική πρόθεση της αμερικανικής διοίκησης να επανεξετάσει το ζήτημα, με τη διαδικασία να είναι σύνθετη και να περνά υποχρεωτικά από το Κογκρέσο. Θα πρέπει να πιστοποιηθεί ότι η Τουρκία δεν έχει πλέον στην κατοχή της τους S-400, ότι δεν έχει υπάρξει νέα συναλλαγή με τη Ρωσία και ότι δεν υπάρχει πρόθεση μελλοντικής συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα. Οι ίδιες πηγές απορρίπτουν την εικόνα ότι «η Τουρκία τα πήρε όλα», τονίζοντας πως η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε σαφώς ισχυρότερη θέση, υπενθυμίζοντας ότι η Αθήνα διαθέτει πλέον περισσότερα από 50 F-16 Viper, μπαίνει στο πρόγραμμα των F-35, οι Έλληνες πιλότοι ξεκινούν εκπαίδευση από το επόμενο έτος και τα πρώτα αεροσκάφη αναμένονται σε περίπου τρία χρόνια. Στο ίδιο πλαίσιο, η Αθήνα θεωρεί αυτονόητο ότι κάθε αμυντικός εξοπλισμός που παραχωρείται από σύμμαχο χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιθετικά εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας, απορρίπτοντας ωστόσο ως μη σοβαρή την άποψη περί «βέτο στα F-35», καθώς η υπόθεση αφορά αμερικανική απόφαση και κοινοβουλευτική διαδικασία στις ΗΠΑ.
Γαλάζια Πατρίδα, Κυπριακό και Λιβύη
Για το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Αθήνα κρατά στάση αναμονής έως ότου υπάρξει συγκεκριμένο τουρκικό νομοσχέδιο, χαρακτηρίζοντας το δόγμα «ιδεολόγημα» χωρίς νομική βάση που έχει προκαλέσει ζημιά όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην ίδια την Τουρκία – έχοντας ήδη ενεργοποιήσει προληπτικά διπλωματικά και νομικά εργαλεία. Στο πεδίο της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, δεν υπάρχει άμεση προοπτική επανέναρξης ουσιαστικής συζήτησης λόγω της πάγιας διαφωνίας για το εύρος της ατζέντας, με την ελληνική θέση να παραμένει ότι η μόνη διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, οι πηγές εκτιμούν ότι κινήθηκε σε αναμενόμενο, ίσως και καλύτερο του αναμενομένου, πλαίσιο, χωρίς εντάσεις μεταξύ των συμμάχων και με το άρθρο 5 να παραμένει σε πλήρη ισχύ, ενώ διευκρινίζουν πως δεν υπήρξε καμία απόφαση ή συζήτηση για νατοϊκά στρατηγεία στην Τουρκία. Στο Κυπριακό, η Αθήνα παρακολουθεί την προσπάθεια του ΟΗΕ για επανεκκίνηση της διαδικασίας, χωρίς όμως ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για πενταμερή διάσκεψη. Στη Λιβύη, οι επαφές χαρακτηρίζονται παραγωγικές, με το αμέσως επόμενο διάστημα να αναμένεται να καθοριστεί η επίσκεψη λιβυκής τεχνικής επιτροπής στην Αθήνα για τον τρίτο γύρο συζητήσεων για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Για το Ιράν, οι πηγές περιγράφουν την κατάσταση ως εξαιρετικά εύθραυστη, με ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλεια της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ στο Ουκρανικό καταγράφεται κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων, ακόμη και κατά πολιτικών στόχων. Η Αθήνα απορρίπτει παράλληλα την εκτίμηση ότι η στενή σχέση με το Ισραήλ λειτουργεί ως «βαρίδι», τονίζοντας ότι προσφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και διπλωματικά οφέλη, ενώ στα Δυτικά Βαλκάνια επενδύει στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, με το φθινόπωρο να αναμένεται να φιλοξενηθεί στην Ελλάδα η Διάσκεψη των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων. Τέλος, για την ευρωτουρκική ατζέντα, η τελωνειακή ένωση και η απελευθέρωση των θεωρήσεων παραμένουν μεγάλα ζητήματα χωρίς ουσιαστικές εξελίξεις.
