Τραγωδία στη Marfin: Το πλήρες ιστορικό της ημέρας που συγκλόνισε την Ελλάδα

Η τραγωδία στη Marfin την 5η Μαΐου 2010 αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές και ανεξίτηλες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Με αφορμή το θέμα που έχει προκύψει το τελευταίο διάστημα και [όπως διαβάσατε νωρίτερα στο e-peiraias για τις τελευταίες εξελίξεις], παρουσιάζουμε μια πλήρη αναδρομή στο χρονικό της ημέρας που άλλαξε για πάντα τη χώρα, καθώς και στο δικαστικό θρίλερ που ακολούθησε.

Το χρονικό της 5ης Μαΐου 2010 στην οδό Σταδίου

Η αρχή των επεισοδίων και η μεγάλη απεργία

Στις 5 Μαΐου 2010, η Αθήνα βρισκόταν στον παλμό μιας από τις μεγαλύτερες απεργιακές κινητοποιήσεις της μεταπολίτευσης, με αφορμή την υπογραφή του πρώτου μνημονίου. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωναν ειρηνικά στο κέντρο της πόλης με κατεύθυνση την πλατεία Συντάγματος. Γύρω στις 14:00, η κατάσταση άρχισε να ξεφεύγει από τον έλεγχο, όταν ομάδες κουκουλοφόρων ξεκίνησαν εκτεταμένα επεισόδια και συγκρούσεις με τις δυνάμεις των ΜΑΤ στην οδό Σταδίου.

Η δολοφονική επίθεση στο υποκατάστημα

Στον αριθμό 23 της οδού Σταδίου στεγαζόταν το υποκατάστημα της Marfin Egnatia Bank. Παρά τη γενική απεργία, το κατάστημα λειτουργούσε κανονικά εκείνη την ημέρα, με περισσότερους από 25 υπαλλήλους να βρίσκονται εντός του κτιρίου.

Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, μια ομάδα κουκουλοφόρων αποσπάστηκε από την πορεία, έσπασε τη γυάλινη πρόσοψη της τράπεζας και πέταξε στο εσωτερικό του ισογείου βόμβες μολότοφ, κάνοντας παράλληλη χρήση εύφλεκτου υγρού. Η φωτιά επεκτάθηκε με τρομακτική ταχύτητα λόγω των υλικών στο χώρο (χαρτιά, έπιπλα, μοκέτες), με αποτέλεσμα πυκνοί, τοξικοί καπνοί να πνίξουν αμέσως το νεοκλασικό κτίριο και να εγκλωβίσουν τους εργαζομένους στους πάνω ορόφους.

Τα θύματα που άφησε πίσω του ο εμπρησμός

Μέσα σε καθεστώς απόλυτου πανικού, οι περισσότεροι υπάλληλοι κατάφεραν να σωθούν βγαίνοντας στα μπαλκόνια, πηδώντας σε διπλανά κτίρια ή περνώντας από τη στενή φωταγωγό. Δυστυχώς, τρεις άνθρωποι δεν τα κατάφεραν και έχασαν τη ζωή τους από ασφυξία λόγω των αναθυμιάσεων.

Τα θύματα της τραγωδίας ήταν:

• Η Παρασκευή Ζούλια, 35 ετών.

• Ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, 36 ετών.

• Η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, 32 ετών, η οποία μάλιστα διένυε τον τέταρτο μήνα της εγκυμοσύνης της.

Δικαστικές εξελίξεις και η αναζήτηση της δικαιοσύνης

Το ιστορικό της Marfin σε δικαστικό επίπεδο υπήρξε μακροσκελές και πολυεπίπεδο, αφήνοντας ωστόσο μια πικρή γεύση στην κοινή γνώμη:

• Οι φυσικοί αυτουργοί: Παρά τις πολυετείς έρευνες της Ελληνικής Αστυνομίας, την εξέταση οπτικοακουστικού υλικού και τις δικαστικές διαδικασίες, οι φυσικοί αυτουργοί του εμπρησμού δεν καταδικάστηκαν ποτέ. Οι κατηγορούμενοι που οδηγήθηκαν στο εδώλιο αθωώθηκαν ομόφωνα από το δικαστήριο λόγω αμφιβολιών και έλλειψης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων.

• Οι ευθύνες της διοίκησης: Αντίθετα, η δικαιοσύνη επέβαλε ποινές σε στελέχη της τράπεζας. Συγκεκριμένα, υπήρξαν καταδίκες για ανθρωποκτονία από αμέλεια και σωματικές βλάβες, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές παραλείψεις στα μέτρα πυρασφάλειας, απουσία εξόδου κινδύνου και έλλειψη εκπαίδευσης του προσωπικού για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

• Οι ευθύνες του κράτους: Το Ελληνικό Δημόσιο κρίθηκε επίσης συνυπεύθυνο για παραλείψεις των αστυνομικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των επεισοδίων. Τα δικαστήρια επιδίκασαν μεγάλες χρηματικές αποζημιώσεις τόσο στις οικογένειες των θυμάτων όσο και στους διασωθέντες που υπέστησαν σωματική και ψυχική βλάβη.

Η Marfin στη συλλογική μνήμη σήμερα

Το κτίριο της οδού Σταδίου 23 παραμένει μέχρι και σήμερα ένα βουβό μνημείο στο κέντρο της Αθήνας. Το 2020 τοποθετήθηκε στο σημείο αναμνηστική πλακέτα, παρουσία της πολιτειακής ηγεσίας, ως ελάχιστος φόρος τιμής στους τρεις εργαζομένους και το αγέννητο παιδί.

Η τραγωδία Marfin αποτελεί ένα βαθύ, ανοιχτό τραύμα για την ελληνική κοινωνία. Συνδέθηκε άρρηκτα με την τυφλή βία της περιόδου της κρίσης, ενώ το γεγονός ότι οι άνθρωποι που έριξαν τις μολότοφ παραμένουν ασύλληπτοι, συντηρεί ένα διαρκές αίτημα για δικαιοσύνη και ιστορική δικαίωση.