- Μια εκτενής καταγραφή που φέρνει στο φως πάνω από 100 περιπτώσεις έργων που είτε απεντάχθηκαν εντελώς είτε υπέστησαν δραστικές περικοπές στόχων στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0), δημοσιοποιήθηκε, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος στη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων από την κυβέρνηση.
- Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, ακόμη και τις παραμονές του Δεκαπενταύγουστου συνεχίστηκε ο κύκλος των απεντάξεων, με τελευταία θύματα το πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές (5 εκατ.
- ευρώ, απεντάχθηκε 4/8/2026), την ενίσχυση του Ψηφιακού Σχολείου (73,6 εκατ.
Μια εκτενής καταγραφή που φέρνει στο φως πάνω από 100 περιπτώσεις έργων που είτε απεντάχθηκαν εντελώς είτε υπέστησαν δραστικές περικοπές στόχων στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0), δημοσιοποιήθηκε, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος στη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων από την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, ακόμη και τις παραμονές του Δεκαπενταύγουστου συνεχίστηκε ο κύκλος των απεντάξεων, με τελευταία θύματα το πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές (5 εκατ. ευρώ, απεντάχθηκε 4/8/2026), την ενίσχυση του Ψηφιακού Σχολείου (73,6 εκατ. ευρώ, 4/8/2026), την κοινωνική επανένταξη ευάλωτων ομάδων μέσω ΔΥΠΑ (151,6 εκατ. ευρώ, 11/8/2026) και τα αρχαιολογικά μουσεία Χίου (17 εκατ. ευρώ) και Αργοστολίου (7 εκατ. ευρώ), επίσης στις 11/8/2026 – χωρίς καμία επίσημη εξήγηση για τους λόγους απένταξης.
Τα 2/3 των δράσεων υποβαθμίστηκαν
Σύμφωνα με συγκριτική μελέτη πάνω στα μέτρα του ΤΑΑ πριν και μετά τις αναθεωρήσεις, τα 2/3 των 195 συνολικών δράσεων που περιλάμβανε αρχικά το Ελλάδα 2.0 έχουν υποστεί είτε μείωση στόχων είτε πλήρη απένταξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αποθήκευση ενέργειας: ενώ ο αρχικός στόχος ήταν 1.555 MW ολοκληρωμένων έργων μέχρι τα τέλη του 2025, ο στόχος μειώθηκε τελικά σε μόλις 700 MW – ποσότητα που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, οδηγεί χώρες όπως η Ιταλία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία να αναπτύσσουν δικά τους χαρτοφυλάκια μπαταριών εισάγοντας φθηνή ενέργεια από την ελληνική αγορά, προς όφελος της δικής τους εσωτερικής κατανάλωσης.
Ακολουθεί αναλυτική καταγραφή ανά υπουργείο.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
Διαγράφηκε ο στόχος για 50.000 νέες θέσεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς μέχρι τα τέλη 2024, καθώς και η δημιουργία 135 Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με έμφαση σε STEM για ηλικίες 12-15. Απεντάχθηκε το έργο για 120 εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας εντός επιχειρήσεων (16 εκατ. ευρώ), όπως και ο στόχος επαγγελματικής αναδοχής 160 ανηλίκων με σοβαρές αναπηρίες. Διαγράφηκε επίσης το ορόσημο στήριξης 7.000 δικαιούχων Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, ενώ στις 19/11/2025 απεντάχθηκε έργο 8,3 εκατ. ευρώ για την κοινωνική ενσωμάτωση ατόμων στο φάσμα του αυτισμού.
Στο στεγαστικό, ενώ χώρες όπως Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία κατασκευάζουν χιλιάδες κοινωνικές κατοικίες με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, στην Ελλάδα ο ήδη περιορισμένος στόχος ανακαίνισης 100 διαμερισμάτων (70 στην Αθήνα, 30 στη Θεσσαλονίκη) για 250 δικαιούχους μειώθηκε στα 50 διαμερίσματα. Ο στόχος κατάρτισης 680.000 στελεχών σε θέματα διαφορετικότητας συρρικνώθηκε σε 80.000. Απεντάχθηκαν επίσης η ενιαία ψηφιακή πύλη κοινωνικής προστασίας/ΟΠΕΚΑ (10 εκατ. ευρώ, 23/4/2026) και η απογραφή-ψηφιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας (22/4/2026).
Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών
Παρά την τραγωδία στα Τέμπη, διαγράφηκε ο στόχος πλήρους εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Συστήματος ERTMS στον άξονα ΠΑΘΕ μέχρι τα τέλη 2023. Ο Προαστιακός Σιδηρόδρομος Δυτικής Αττικής (Άνω Λιόσια – Μέγαρα), για τον οποίο η κυβέρνηση διαβεβαίωνε το καλοκαίρι του 2025 ότι “δεν απεντάσσεται”, τελικά υποβλήθηκε προς απένταξη τον Μάιο του 2026. Περικόπηκαν επίσης οι αναφορές σε εφαρμογή συστάσεων ασφαλείας μετά το δυστύχημα των Τεμπών, ενώ από 10 σιδηροδρομικές σήραγγες με έξυπνα συστήματα ασφαλείας ο στόχος μειώθηκε σε 6.
Αφαιρέθηκε το μέτρο ύδρευσης για Πρέβεζα-Άρτα-Λευκάδα, Κέρκυρα και Λέσβο, καθώς και τα αντιπλημμυρικά έργα σε Λασίθι, Αμβρακία-Αμφιλοχία, Λουτράκι και Ωραιόκαστρο. Διαγράφηκε το σύστημα ηλεκτρονικών διοδίων με χρέωση ανά χιλιόμετρο. Στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης, αντί για ολοκλήρωση και λειτουργία των τμημάτων Χερσόνησος-Νεάπολη και Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος μέχρι το 2025, προβλέπεται πλέον μόνο μερική εκτέλεση εργασιών. Στην αποκατάσταση από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, οι στόχοι μειώθηκαν από 200 σε 129 σημεία οδικού δικτύου. Στην ασφάλεια αερολιμένων, ο στόχος ανάκλησης εγγράφων απόκλισης μειώθηκε από 169 σε 97 σε 13 αερολιμένες.
Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Αφαιρέθηκαν η αναβάθμιση 7 αεροσκαφών Canadair CL415 και η παράδοση 11 αμφίβιων αεροσκαφών Air Tractor. Απεντάχθηκε η κατασκευή 13 περιφερειακών κέντρων επιχειρήσεων πολιτικής προστασίας μέσω ΣΔΙΤ, ενώ αργότερα διαγράφηκε και η εναλλακτική πρόβλεψη για κινητά κέντρα διοίκησης σε 13 περιφέρειες.
Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος
Πέρα από τη μείωση στην αποθήκευση ενέργειας (1.555 σε 700 MW), απεντάχθηκε ξεχωριστός στόχος 175 MW αυτόνομων έργων αποθήκευσης. Διαγράφηκε ο στόχος ενεργειακής απόδοσης για τουλάχιστον 15 δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης-αποχέτευσης, καθώς και δράσεις εξοικονόμησης νερού σε 45.000 νοικοκυριά και 10.000 επιχειρήσεις. Οι μονάδες αφαλάτωσης μειώθηκαν από 3 σε 1. Στην αποκατάσταση εδαφών Δυτικής Μακεδονίας-Μεγαλόπολης, από 15.000 εκτάρια ο στόχος μειώθηκε σε κάλεσμα αποδοχής 8.102 εκταρίων. Διαγράφηκε η ηλεκτρική διασύνδεση νησιών (Μήλος, Φολέγανδρος, Σέριφος) και το κέντρο ελέγχου έξυπνου δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.
Απεντάχθηκε ολόκληρο το πρόγραμμα “Απόλλων” για ενεργειακές κοινότητες και 30.000 ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά. Διαγράφηκαν στόχοι για υπεράκτια αιολικά πάρκα. Στην ενεργειακή απόδοση, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες μειώθηκαν από 161.455 σε 117.455 και οι αντλίες θερμότητας από 36.600 σε 22.500, ενώ διαγράφηκαν τελείως η ενεργειακή ανακαίνιση μη οικιστικών κτιρίων και τα συστήματα αποθήκευσης για επιχειρήσεις (104 MW). Χαρακτηριστικά, με απόφαση της 27/7/2026 έργο 64 εκατ. ευρώ για ενεργειακή απόδοση κτιρίων άλλαξε τίτλο και αντικείμενο σε “Ενεργειακή απόδοση Ορεινών Τουριστικών Καταλυμάτων” προϋπολογισμού μόλις 2,3 εκατ. ευρώ.
Η ενεργειακή απόδοση κατοικιών μειώθηκε από 105.000 σε 69.730 κατοικίες, των επιχειρήσεων από 9.700 σε μόλις 1.060 οντότητες. Διαγράφηκε ο στόχος για 210 δημόσια κτίρια, ενώ τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια μειώθηκαν από 700 σε 405 δημοτικές ενότητες. Το πρόγραμμα “Αναβαθμίζω το Σπίτι μου” μειώθηκε από 300 σε 60 εκατ. ευρώ χρηματοδότησης. Διαγράφηκε ο στόχος 8.000 σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς και η ανάπλαση Βοτανικού/Ελαιώνα και η Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Υπουργείο Υγείας
Διαγράφηκε πλήρως η παράδοση ιατρικού εξοπλισμού σε 80 νοσοκομεία – το σχετικό έργο 80 εκατ. ευρώ απεντάχθηκε στις 18/6/2026. Απεντάχθηκε η λειτουργική αναδιοργάνωση του ΕΟΔΥ (34 εκατ. ευρώ, 19/6/2026) και το πρόγραμμα “Πρωτογενής Πρόληψη” (10,5 εκατ. ευρώ, 20/7/2026). Στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, αντί για ολοκλήρωση αναδιάρθρωσης με 280 ιατρούς, προβλέπεται πλέον μόνο υποβολή προτάσεων. Η κατάρτιση επαγγελματιών υγείας μειώθηκε από 10.000 σε 6.172. Οι μονάδες διαχείρισης χρόνιων νοσημάτων περιορίστηκαν από 312 σε 156 Κέντρα Υγείας.
Απεντάχθηκαν οι κινητές μονάδες μαστογραφίας (18/6/2026) και διαγράφηκε η “τριτογενής πρόληψη” για καρκινοπαθείς, όπως και οι δράσεις υποστήριξης τοξικομανών και εξαρτημένων ατόμων. Απεντάχθηκε η αναβάθμιση εργαζομένων σε μονάδες ψυχικής υγείας (12/1/2026). Στα απογευματινά χειρουργεία, ο στόχος μειώθηκε από 34.000 σε 20.000 επεμβάσεις. Διαγράφηκαν οι δεσμεύσεις για πλήρη πληθυσμιακή κάλυψη με προσωπικό ιατρό.
Υπουργείο Παιδείας
Απεντάχθηκαν το πρόγραμμα 250 επισκεπτών καθηγητών ξένων πανεπιστημίων, τα 249 βιομηχανικά διδακτορικά και το ερευνητικό πρόγραμμα “Trust your Stars”. Διαγράφηκαν οι στόχοι για 10 πειραματικές ΣΑΕΚ και 25 Πρότυπα ΕΠΑΛ. Στο ΟΑΚΑ, βγήκαν εκτός Ταμείου η αποκατάσταση του στεγάστρου του κεντρικού σταδίου και τα έργα στο συγκρότημα αντισφαίρισης.
Υπουργείο Πολιτισμού
Το Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, από στόχο πλήρους ολοκλήρωσης, κατέληξε σε ασαφή περιγραφή “εργασιών και υλικών ύψους 45,8 εκατ. ευρώ”. Απεντάχθηκαν οι πολιτιστικοί-φυσικοί διάδρομοι με επενδύσεις σε 28 μνημεία και δίκτυα 5G, καθώς και το πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων για επαγγελματίες του πολιτιστικού τομέα.
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
Απεντάχθηκαν τα 18 έργα εθνικού αρδευτικού δικτύου με ΣΔΙΤ και το πρόγραμμα υδατοκαλλιέργειας. Οι επενδύσεις στον γεωργικό τομέα μειώθηκαν από 350 σε 225 έργα.
Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Απεντάχθηκε η εγκατάσταση 5G μήκους 1.918 χλμ. σε αυτοκινητοδρόμους. Διαγράφηκαν διαδοχικά έργα κυβερνοασφάλειας: προμήθεια υπηρεσιών SOC/DDoS (30/12/2025), ενίσχυση ασφάλειας πληροφοριών δημόσιου τομέα (52 εκατ. ευρώ, 4/5/2026), αντιμετώπιση παραπληροφόρησης από το εξωτερικό (6/5/2026) και αναβάθμιση του Cyber SOC του Υπουργείου Άμυνας (15/5/2026). Απεντάχθηκαν το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (17/2/2026) και το Ηλεκτρονικό Ναυτολόγιο (6/5/2026), καθώς και ολόκληρο το μέτρο τηλεργασίας για 550.000 δημόσιους υπαλλήλους.
Το δίκτυο ΣΥΖΕΥΞΙΣ έχασε τον ποσοτικό στόχο επέκτασης σε 34.000 κτίρια. Οι ψηφιακές υπογραφές μειώθηκαν από 130.000 σε 20.000. Στον ψηφιακό μετασχηματισμό ΜμΕ, οι ταμειακές μηχανές μειώθηκαν τελικά από αρχικές 500.000 σε 102.500, τα POS από 100.000 σε 12.500 και οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν στήριξη από 100.000 σε 72.400. Απεντάχθηκαν η επέκταση του τελωνειακού συστήματος ICISnet (15/5/2026), το πληροφοριακό σύστημα εποπτείας ΟΤΑ (11/5/2026) και ο ψηφιακός μετασχηματισμός υλικού Ενόπλων Δυνάμεων (18 εκατ. ευρώ, 19/6/2026).
Υπουργείο Ναυτιλίας
Απεντάχθηκε η εγκατάσταση υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών 1.370 χλμ. για Κύπρο και μεγάλα νησιά. Στις 4/6/2026 απεντάχθηκε σειρά έργων αναβάθμισης λιμένων σε Άγιο Νικόλαο, Πάργα, Αμμουλιανή, Αγία Ευφημία, Ιεράπετρα, Χερσόνησο και Σούδα.
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Απεντάχθηκε η ανέγερση Πρωτοδικείου-Εισαγγελίας Αθηνών μέσω ΣΔΙΤ (31 εκατ. ευρώ, 12/6/2026). Η Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, για την οποία είχε προβλεφθεί σχετικό πληροφοριακό σύστημα, ουσιαστικά καταργήθηκε με νομοσχέδιο που της αφαίρεσε τις αρμοδιότητες.
Υπουργείο Εθνικής Άμυνας
Διαγράφηκε ο στόχος κατάρτισης 150.000 στρατευσίμων σε ψηφιακές δεξιότητες.
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
Λόγω της διαχείρισης του δανειακού σκέλους, έμειναν εκτός Ταμείου 135 εγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια ύψους 1,75 δισ. ευρώ και άλλα 180 σχέδια σε εκκρεμότητα. Μόλις 15.170 μικρομεσαίες επιχειρήσεις – 2% του συνόλου – είχαν τελικά πρόσβαση σε δανεικούς πόρους. Απεντάχθηκαν το Παρατηρητήριο Πιστωτικής Επέκτασης και το μέτρο εξορθολογισμού διοικητικών διαδικασιών. Το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ” μειώθηκε από 1 δισ. σε 760 εκατ. ευρώ.
Υπουργείο Ανάπτυξης
Από 13 ερευνητικά κέντρα και ίδρυση νέου στα Ιωάννινα, ο στόχος περιορίστηκε σε 11 κέντρα, χάνοντας το ΝΟΗΣΙΣ Θεσσαλονίκης, το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών και το Πάρκο Ιωαννίνων. Αφαιρέθηκαν 3 από 7 υποέργα έρευνας, μεταξύ αυτών η ιατρική ακριβείας. Απεντάχθηκε το ELEVATE Greece SA για νεοφυείς επιχειρήσεις. Τα επενδυτικά σχέδια βιομηχανικών ΜμΕ μειώθηκαν από 70 σε 36. Απεντάχθηκε το Τεχνολογικό Πάρκο ThessINTEC (35 εκατ. ευρώ, 15/7/2026).
Υπουργείο Τουρισμού
Απεντάχθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα μητρώου τουριστικών επιχειρήσεων (e-ΜΗΤΕ). Το πρόγραμμα ιαματικού τουρισμού, από 28,5 εκατ. ευρώ το 2021 μειώθηκε σε 6,8 εκατ. στα τέλη 2025 και πλέον δεν υπάρχει καθόλου στο κείμενο.
Υπουργείο Εργασίας
Το rebranding των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης μειώθηκε από 118 σε 40, με τη σχετική ανακαίνιση κτιρίων να διαγράφεται τελείως. Διαγράφηκαν στόχοι ψηφιοποιημένων μαθημάτων ΕΠΑΣ, εκσυγχρονισμού εργαστηρίων και ανακαίνισης κτιρίων. Απεντάχθηκαν προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων και εξ αποστάσεως κατάρτισης 30.000 ανέργων (15/1/2026). Τα προγράμματα επιδότησης απασχόλησης μειώθηκαν από 52.000 σε 37.600 ανέργους, ενώ διαγράφηκε ο στόχος αύξησης επιδόματος μακροχρόνιας ανεργίας.
Χαμένη ευκαιρία
Η κυβέρνηση επιχειρηματολογεί ότι η απένταξη ενός έργου “δεν είναι αποτυχία αλλά επιλογή καταλληλότερου χρηματοδοτικού πλαισίου”, παραπέμποντας τα έργα στο ΕΣΠΑ ή στο “Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης”. Ωστόσο, όπως προκύπτει από την έκταση της λίστας, δεν πρόκειται για μεμονωμένες μεταφορές έργων αλλά για συστηματική συρρίκνωση του αρχικού σχεδιασμού – με τα έργα αυτά να καλούνται πλέον να χρηματοδοτηθούν από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους που θα στερηθούν άλλες ανάγκες της χώρας, πέρα από τον χαμένο χρόνο υλοποίησης.
