- Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ έφεραν στο φως μια επαναστατική ανακάλυψη στον χώρο της αστρονομίας, εντοπίζοντας για πρώτη φορά ατμόσφαιρα γύρω από έναν βραχώδη πλανήτη γήινου τύπου, ο οποίος βρίσκεται εντός της κατοικήσιμης ζώνης ενός μακρινού άστρου.
- Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ορόσημο στην προσπάθεια απάντησης στο αιώνιο ερώτημα: «Είμαστε μόνοι στο σύμπαν;» Τι είναι ο εξωπλανήτης LHS 1140b και γιατί ξεχωρίζει; Ο πλανήτης LHS 1140b βρίσκεται σε απόσταση 48 ετών φωτός από τη Γη και εκτελεί την τροχιά του γύρω από ένα κόκκινο άστρο, το οποίο διαθέτει πολύ μικρότερο μέγεθος και χαμηλότερη θερμοκρασία σε σύγκριση με τον Ήλιο μας.
- Μέχρι σήμερα, η επιστημονική κοινότητα έχει καταγράψει περισσότερους από 6.000 εξωπλανήτες σε τροχιά γύρω από μαkρινά άστρα.
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ έφεραν στο φως μια επαναστατική ανακάλυψη στον χώρο της αστρονομίας, εντοπίζοντας για πρώτη φορά ατμόσφαιρα γύρω από έναν βραχώδη πλανήτη γήινου τύπου, ο οποίος βρίσκεται εντός της κατοικήσιμης ζώνης ενός μακρινού άστρου. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ορόσημο στην προσπάθεια απάντησης στο αιώνιο ερώτημα: «Είμαστε μόνοι στο σύμπαν;»
Τι είναι ο εξωπλανήτης LHS 1140b και γιατί ξεχωρίζει;
Ο πλανήτης LHS 1140b βρίσκεται σε απόσταση 48 ετών φωτός από τη Γη και εκτελεί την τροχιά του γύρω από ένα κόκκινο άστρο, το οποίο διαθέτει πολύ μικρότερο μέγεθος και χαμηλότερη θερμοκρασία σε σύγκριση με τον Ήλιο μας.
Μέχρι σήμερα, η επιστημονική κοινότητα έχει καταγράψει περισσότερους από 6.000 εξωπλανήτες σε τροχιά γύρω από μαkρινά άστρα. Ωστόσο, ο LHS 1140b διαφοροποιείται θεμελιωδώς επειδή συνδυάζει τρία κρίσιμα χαρακτηριστικά:
Είναι βραχώδης και γήινου τύπου, παρόμοιος δηλαδή με τον πλανήτη μας.
Βρίσκεται στην «κατοικήσιμη ζώνη» (γνωστή και ως ζώνη Goldilocks), δηλαδή στην ιδανική απόσταση από το άστρο του ώστε να μην επικρατούν υπερβολικές θερμοκρασίες ούτε πολικό ψύχος, επιτρέποντας την πιθανή ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή.
Διαθέτει αποδεδειγμένα ατμόσφαιρα, κάτι που δεν είχε εντοπιστεί ποτέ ξανά σε κανέναν άλλο πλανήτη με αυτά τα χαρακτηριστικά.
«Αυτή είναι η πρώτη φορά που κάποιος εντοπίζει ατμόσφαιρα σε βραχώδη πλανήτη μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη ενός άλλου άστρου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής ερευνητής, δρ Collin Cherubim.
Τα δεδομένα για την ατμόσφαιρα και τα επόμενα βήματα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science, το μοναδικό αέριο που έχει ανιχνευθεί μέχρι στιγμής στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας είναι το ήλιο. Παρότι το ήλιο από μόνο του δεν αρκεί για να στηρίξει βιολογικές διεργασίες, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στα χαμηλότερα στρώματα ενδέχεται να κρύβονται και άλλα, κρίσιμης σημασίας αέρια.
Ο δρ David Charbonneau από το Χάρβαρντ υπογράμμισε τη σημασία του εγχειρήματος για το ευρύ κοινό που αγωνιά για τα μεγάλα κοσμικά ερωτήματα, τονίζοντας ότι η παρούσα μελέτη αποκαλύπτει την πρώτη επιβεβαιωμένη ατμόσφαιρα σε εξωγήινο βραχώδη κόσμο. Οι ερευνητές, πάντως, κρατούν χαμηλούς τόναυς, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν έχουν εντοπίσει ακόμη ίχνη ζωής.
Η ευρύτερη εικόνα στην αστρονομία: TRAPPIST-1 και K2-18b
Η έρευνα για την κατοικησιμότητα του διαστήματος δεν περιορίζεται στον LHS 1140b:
Ο K2-18b: Ένας πλανήτης τύπου sub-Neptune είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας λόγω ενδείξεων για διμεθυλοσουλφίδιο (αέριο που στη Γη σχετίζεται με τη θαλάσσια ζωή). Ωστόσο, νεότερη επανάλυση της NASA το 2025 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σήμα ήταν πολύ ασθενές και πιθανώς μη βιολογικής προέλευσης.
Το σύστημα TRAPPIST-1: Οι επτά βραχώδεις κόσμοι του παραμένουν στο μικροσκόπιο. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb απέκλεισε την ύπαρξη ατμόσφαιρας τύπου Γης στον πλανήτη TRAPPIST-1d, ενώ οι αναλύσεις για τον TRAPPIST-1e συνεχίζονται χωρίς οριστικό αποτέλεσμα.
Η ανακάλυψη γύρω από τον LHS 1140b ανοίγει μια νέα εποχή στην αστροφυσική, μετατρέποντας τη θεωρία της ύπαρξης κατοικήσιμων κόσμων σε πεδίο άμεσης παρατήρησης.
