- Δύο ήταν οι κυρίαρχες εικόνες χθες το απόγευμα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας.
- Εκατοντάδες εργαζόμενες και εργαζόμενοι στον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς, όλων των ειδικοτήτων και των κλάδων των υπηρεσιών στο υπουργείο Πολιτισμού – αρχαιολόγοι, συντηρητές, μηχανικοί – μαζί με ξεναγούς και εργαζόμενους στον χώρο του σύγχρονου πολιτισμού συγκεντρώθηκαν στον σταθμό του τρένου στο Θησείο και πραγματοποίησαν πορεία.
- Με πανό και φέιγ βολάν στα ελληνικά και στα αγγλικά ενημέρωσαν Έλληνες και τουρίστες για το νομοσχέδιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη που, όπως καταγγέλλουν, παραδίδει σε μια Ανώνυμη Εταιρεία και σε ιδιώτες όχι μόνον τα έσοδα των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων, αλλά συνολικά την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας «σε πακέτο εμπορεύματος».
Δύο ήταν οι κυρίαρχες εικόνες χθες το απόγευμα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Εκατοντάδες εργαζόμενες και εργαζόμενοι στον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς, όλων των ειδικοτήτων και των κλάδων των υπηρεσιών στο υπουργείο Πολιτισμού – αρχαιολόγοι, συντηρητές, μηχανικοί – μαζί με ξεναγούς και εργαζόμενους στον χώρο του σύγχρονου πολιτισμού συγκεντρώθηκαν στον σταθμό του τρένου στο Θησείο και πραγματοποίησαν πορεία. Με πανό και φέιγ βολάν στα ελληνικά και στα αγγλικά ενημέρωσαν Έλληνες και τουρίστες για το νομοσχέδιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη που, όπως καταγγέλλουν, παραδίδει σε μια Ανώνυμη Εταιρεία και σε ιδιώτες όχι μόνον τα έσοδα των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων, αλλά συνολικά την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας «σε πακέτο εμπορεύματος».
Μαζί τους ενώθηκαν εκατοντάδες πολίτες, σε μια πορεία που είχε και παλμό και πολύ περισσότερο κόσμο από τον αναμενόμενο. Οι διαδηλωτές επιχείρησαν να ανέβουν την Αδριανού στην Πλάκα, αλλά τους έκοψαν τα ΜΑΤ, οπότε η πορεία κινήθηκε στην Αποστόλου Παύλου, προσέγγισε τη δεύτερη είσοδο της Αρχαίας Αγοράς όπου φώναξε συνθήματα και διέσχισε τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου μέχρι το Μουσείο της Ακρόπολης.
Η φιέστα στην Αρχαία Αγορά
Την ίδια στιγμή στην Αρχαία Αγορά το υπουργείο Πολιτισμού, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, στελεχών του ΥΠΠΟ και μελών της κυβέρνησης, οργάνωσε ειδική εκδήλωση για την απόδοση του χώρου στο κοινό έπειτα από δύο χρόνια. Από το 2023, η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του ΥΠΠΟ και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών πραγματοποίησαν εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων στον αρχαιολογικό χώρο, με στόχο «την προστασία, την αποκατάσταση και την ανάδειξη του χώρου με τη δημιουργία υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών του», όπως είπε η Έλενα Κουντούρη, προϊσταμένη της ΕΦΑ Πόλης Αθηνών, αναπτύσσοντας τους τέσσερις άξονες που συνιστούν τον πυρήνα των παρεμβάσεων.
Η χρηματοδότηση έγινε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αφορά τις διαμορφώσεις των εισόδων, τη βελτίωση της προσβασιμότητας για τους συμπολίτες μας με δυσκολίες στην κίνηση, την ανάδειξη της παναθηναϊκής οδού και την αναστήλωση του επονομαζόμενου «αγνώστου ναού», που έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Το Ελληνικό ICOMOS με πρόσφατη ανακοίνωσή του είχε κάνει λόγο για οικοδόμημα που «αλλοιώνει δραματικά την πρόσληψη της Ακρόπολης από την Αγορά και καταστρατηγεί την έννοια της ζώνης προστασίας, όπως ορίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις».
Τα εγκαίνια επρόκειτο να τελέσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος τελικά δεν παρευρέθηκε λόγω της τραγωδίας στο Ρέθυμνο με νεκρούς δύο πυροσβέστες που εγκλωβίστηκαν στο όχημα κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς. Η Πυροσβεστική έχει καταγγείλει τα πολλαπλά προβλήματα, τις τεράστιες ελλείψεις του μόνιμου προσωπικού, την παλαιότητα των οχημάτων, την ανασφάλεια των εποχικών.
«Το τέλειο έγκλημα» – Η παρέμβαση Παπαδημητρίου
Το νομοσχέδιο προκαλεί αντιδράσεις ακόμα και σε στενούς συνεργάτες της υπουργού Πολιτισμού. Η αρχαιολόγος Άλκηστις Παπαδημητρίου, επίτιμη διευθύντρια του υπουργείου Πολιτισμού και πρώην προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας, η οποία συνταξιοδοτήθηκε το 2025, έγραψε για το «Τέλειο Έγκλημα» στον προσωπικό λογαριασμό της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
«…Από όσα αναλυτικά και εμπεριστατωμένα διάβασα αλλά και από τη γενικότερη γνώση που απέκτησα ως κρατικός υπάλληλος στα 34 χρόνια πραγματικής μου υπηρεσίας στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς έχω απόλυτα πειστεί ότι αυτή η συγκεκαλυμμένη ιδιωτικοποίηση είναι αντισυνταγματική, αποσκοπεί σε μείζονες αλλαγές στον κατ’ εξοχήν φορέα προστασίας των μνημείων που είναι η αρχαιολογική υπηρεσία και έχει σχεδιαστεί από μακρού χρόνου με μεγάλη προσοχή και περίτεχνο τρόπο:
Μία υπουργός που γνωρίζει καλά ανθρώπους και μηχανισμούς λειτουργίας του υπουργείου που της έχει ανατεθεί, εξουδετερώνει πρώτα από όλα τις συνδικαλιστικές αντιδράσεις…
Ακολούθως απαξιώνει το ήδη χαρακτηρισμένο από την κυβέρνησή της αναποτελεσματικό και ζημιογόνο Δημόσιο. Με επιμονή στη μη στελέχωση των υπηρεσιών, χρηματοδοτεί έργα στα μνημεία υψηλότατου προϋπολογισμού αλλά ανέφικτου χρονοδιαγράμματος. Η αποτυχία χρεώνεται στην υπηρεσία, η δε επιτυχία οφείλεται πάντα στους έμπειρους εργολάβους και στην πίεση της πολιτικής ηγεσίας.
Η πανταχού παρούσα Υπουργός θέτει χρονοδιαγράμματα που τηρούνται με κάθε κόστος ή παρενέργεια, προϊόντος του υπουργικού της χρόνου εγκαινιάζει με ρυθμό καθημερινότητας έργα σε σπουδαία μνημεία συνοδευόμενη από τους εκπροσώπους της πολιτικής, πολιτειακής και θρησκευτικής ιεραρχίας, ενώ σε κακόγουστη επίδειξη της αυστηρότητάς της επιπλήττει δημόσια ακόμη και ανώτερα στελέχη του Υπουργείου καταδικάζοντάς τα σε πολυήμερη ατιμωτική δημοσιότητα».
Προβλέπει, μάλιστα, ότι «…σύντομα θα συμβούν: ιδιωτικές εταιρείες θα αναλάβουν τη φύλαξη των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων για καλύτερη ανταπόδοση του πανάκριβου εισιτηρίου, τεχνικές ιδιωτικές εταιρείες στελεχωμένες με επιστήμονες μεγάλου κύρους θα αναλάβουν τη σύντομη διεκπεραίωση των ανασκαφών, έλεγχοι θα γίνονται σε ελάχιστες περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ενώ ένας ειδικός μεν επιστήμονας, όχι απαραίτητα αρχαιολόγος, θα στελεχώνει ως μόνος υπάλληλος την τοπική αρχαιολογική υπηρεσία…».
Η Άλκηστις Παπαδημητρίου ήταν συμφοιτήτρια με τη Λίνα Μενδώνη και στον στενό κύκλο της από την εποχή που ήταν γενική γραμματέας. Όταν ξέσπασε η φωτιά στον Αρχαιολογικό Χώρο των Μυκηνών τον Αύγουστο του 2020, που έκαψε χιλιάδες στρέμματα, η υπουργός κάλυψε την προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας λέγοντας ότι «απλώς κάηκε το πούσι». Στη συνέχεια η Άλκηστις Παπαδημητρίου πρωτοστάτησε στην αποχώρηση εννέα αρχαιολόγων από το ΣΕΑ, λίγο πριν από τις αρχαιρεσίες του 2023. Τον Αύγουστο, με υπουργική απόφαση, είχε προηγηθεί η έξωση του Συλλόγου από την ιστορική του έδρα στην οδό Ερμού 134-136. Τον Μάρτιο του 2025, κατά τη διάρκεια αυτοψίας, η υπουργός Πολιτισμού είχε επιπλήξει δημόσια την αρχαιολόγο με την πολυετή εμπειρία και προσφορά, χρεώνοντάς της καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων.
