- Η ψηφιακή κάρτα εργασίας φανέρωσε μεν αδήλωτες υπερωρίες, όμως η χρήση της καταστρατηγείται από πλήθος επιχειρήσεων.
- Αποκαλυπτικές μαρτυρίες εργαζομένων στον Σύλλογο Ιδιωτικών Υπαλλήλων «Η Ένωση» φέρνουν στο φως τη λιγότερο «λαμπερή» πλευρά του ελληνικού καλοκαιριού.
- Το πρόσφατο αποκλειστικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ για τα τερτίπια ευφάνταστων εργοδοτών ώστε να παρακάμπτουν την ψηφιακή κάρτα εργασίας, έφερε στο φως περιστατικά που, χωρίς να αναφέρονται ονομαστικά στοιχεία, προέρχονται από τα «λαβράκια» που έπιασαν οι επιθεωρητές εργασίας στους ελέγχους.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας φανέρωσε μεν αδήλωτες υπερωρίες, όμως η χρήση της καταστρατηγείται από πλήθος επιχειρήσεων. Αποκαλυπτικές μαρτυρίες εργαζομένων στον Σύλλογο Ιδιωτικών Υπαλλήλων «Η Ένωση» φέρνουν στο φως τη λιγότερο «λαμπερή» πλευρά του ελληνικού καλοκαιριού.
Το πρόσφατο αποκλειστικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ για τα τερτίπια ευφάνταστων εργοδοτών ώστε να παρακάμπτουν την ψηφιακή κάρτα εργασίας, έφερε στο φως περιστατικά που, χωρίς να αναφέρονται ονομαστικά στοιχεία, προέρχονται από τα «λαβράκια» που έπιασαν οι επιθεωρητές εργασίας στους ελέγχους.
Από τους «αμφίβιους» σερβιτόρους στα φέρετρα
Κάποια ανήκουν στη λίστα των γνωστών μεθοδεύσεων, που προϋπήρχαν της ψηφιακής κάρτας: εργαζόμενοι που προσποιούνται τους πελάτες όταν έρχεται ο επιθεωρητής· σερβιτόροι σε beach bar που αφήνουν τον δίσκο και βουτάνε στη θάλασσα ή αράζουν σε ξαπλώστρες, ως δήθεν λουόμενοι. Κάποια εμπίπτουν στην κατηγορία του γκραν γκινιόλ, όπως η καταγγελία για υπαλλήλους ξυλουργείου, που ο εργοδότης τούς ανάγκασε να κρυφτούν σε φέρετρα, ή μονάδα τροφίμων, που τους έκρυψε σε ψυκτικό θάλαμο.
Η εισαγωγή της κάρτας εργασίας οδήγησε σε νέα κόλπα, όπως να βαφτίζονται εικονικά ως «υπεύθυνοι» οι απλοί υπάλληλοι, για να εξαιρούνται από τη χρήση της.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο σερβιτόρος σε beach bar στη Ρόδο που τσαλαβουτούσε σχεδόν μέχρι το λαιμό στη θάλασσα για να σερβίρει πελάτες – ένα στιγμιότυπο που προκάλεσε αίσθηση το καλοκαίρι του 2023 και οδήγησε σε υπουργική παρέμβαση. Φέτος επαναλήφθηκε σαν φάρσα στην Πάρο, με τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης να υποστηρίζει ότι ήταν απλώς ένα αστείο μεταξύ εργαζομένων.
Η κορυφή του παγόβουνου
Πίσω από τους πιασάρικους τίτλους για φέρετρα, ψυγεία και σερβιτόρους-γοργόνες, η μεγάλη εικόνα είναι πιο πεζή αλλά και πιο σύνθετη. Για τους εποχικά εργαζόμενους στη βιομηχανία του τουρισμού, η υπερεργασία μέχρι εξάντλησης είναι θεσμοθετημένη κανονικότητα και όχι εξαίρεση, αφού προβλέπεται δια νόμου. Τα 12ωρα-7ήμερα είναι το τίμημα που αναγκάζονται να πληρώσουν οι νέοι που δουλεύουν σεζόν, με αντάλλαγμα ένα μεροκάματο που αν διαιρεθεί με τις ώρες εργασίας δεν είναι πολύ περισσότερο από τον βασικό μισθό.
Οι παραβάσεις που εντοπίζονται και τιμωρούνται με κυρώσεις δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου, καθώς η μεγάλη εικόνα διαφεύγει από τα ραντάρ της Επιθεώρησης Εργασίας.
Οι 10 περιπτώσεις που αποκαλύπτουν οι μαρτυρίες
Το in παρουσιάζει ανωνυμοποιημένες μαρτυρίες που συγκέντρωσε και επεξεργάστηκε ο Σύλλογος Ιδιωτικών Υπαλλήλων:
1. Οι εικονικοί «υπεύθυνοι»: Εργαζόμενος σε επιχείρηση εστίασης εμφανιζόταν ως «υπεύθυνος βάρδιας» χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες – ο τίτλος ενεργοποιούνταν μόνο όταν έπρεπε να δουλέψει περισσότερο. «Ήμουν υπεύθυνος όταν έπρεπε να δουλέψω περισσότερο. Για κάθε πραγματική απόφαση υπεύθυνος ήταν μόνο ο εργοδότης», δηλώνει.
2. Η κάρτα έδειχνε έξοδο, η εργασία συνεχιζόταν: Σε εστιατόριο, το προσωπικό σήμαινε έξοδο στη δηλωμένη λήξη βάρδιας, ενώ η εργασία συνεχιζόταν ανεπίσημα.
3. Υποχρεωτική προσέλευση πριν τη βάρδια: Σε ξενοδοχειακή μονάδα, εργαζόμενος έπρεπε να βρίσκεται στον χώρο 30-45 λεπτά νωρίτερα, χωρίς αυτό να καταγράφεται.
4. Καμαριέρα-«προϊσταμένη ορόφου»: Της δόθηκε τίτλος χωρίς πραγματικές αρμοδιότητες, μόνο αυξημένη ευθύνη.
5. Σπαστό ωράριο χωρίς πραγματική ανάπαυση: Εργαζόμενος σε ξενοδοχείο παρέμενε σε ετοιμότητα στο ενδιάμεσο διάστημα δύο βαρδιών.
6. Κάρτα που τη χτυπά άλλος: Στέλεχος είχε συγκεντρώσει κωδικούς QR εργαζομένων και σημείωνε ο ίδιος τις σημάνσεις.
7. Διάλειμμα μόνο στην ψηφιακή εικόνα: Εργαζόμενη σε fast food έτρωγε όρθια πίσω από τον πάγκο τις ώρες αιχμής, ενώ το σύστημα έδειχνε κανονικό διάλειμμα.
8. «Ξέχασες» την κάρτα: Ζητήθηκε από εργαζομένους να δηλώσουν ότι «ξέχασαν» την κάρτα, ενώ η μη σήμανση είχε γίνει μετά από οδηγία. «Μου έλεγαν να μην κοιτάζω το σύστημα. “Θα το φτιάξει το λογιστήριο”. Εγώ έβλεπα μόνο τι πληρώθηκα στο τέλος», αναφέρει εργαζόμενος.
9. Μία ειδικότητα, πολλαπλά πόστα: Εργαζόμενη προσλήφθηκε για εξυπηρέτηση πελατών αλλά κάλυπτε υποδοχή, πρωινό, καθαριότητα, ιματισμό και αποθήκη.
10. Διανομείς και ο χαμένος χρόνος: Η καταγραφή ξεκινούσε με την πρώτη παραγγελία και τελείωνε πριν την επιστροφή, αφήνοντας εκτός τους χρόνους αναμονής.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι ένα εργαλείο που, όταν εφαρμόζεται σωστά, φέρνει στο φως αδήλωτη εργασία και κρυμμένες υπερωρίες. Όμως η καταστρατήγησή της είναι συστηματική σε πλήθος επιχειρήσεων, όπως αποκαλύπτουν οι καταγγελίες που φτάνουν καθημερινά στα σωματεία.
