- «Καταδικασμένοι» να λάβουν συντάξεις πείνας της τάξεως των 800 ευρώ είναι σχεδόν οκτώ στους δέκα ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, ενώ μόλις επτά στους 100 ελεύθερους επαγγελματίες θα λάβουν σύνταξη πάνω από τα 1.000 ευρώ, και μάλιστα αυτή με 40 χρόνια ασφάλισης.
- Η αιτία των χαμηλών συντάξεων των μη μισθωτών εντοπίζεται στην επιλογή -για ακόμα μία χρονιά- των χαμηλότερων ασφαλιστικών κατηγοριών του ΕΦΚΑ.
- Περίπου το 80% των μη μισθωτών ασφαλισμένων επιμένει να εντάσσεται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, παρά το γεγονός ότι η επιλογή τους είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε αντίστοιχα πολύ χαμηλές συντάξεις στο μέλλον.
«Καταδικασμένοι» να λάβουν συντάξεις πείνας της τάξεως των 800 ευρώ είναι σχεδόν οκτώ στους δέκα ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, ενώ μόλις επτά στους 100 ελεύθερους επαγγελματίες θα λάβουν σύνταξη πάνω από τα 1.000 ευρώ, και μάλιστα αυτή με 40 χρόνια ασφάλισης.
Η αιτία των χαμηλών συντάξεων των μη μισθωτών εντοπίζεται στην επιλογή -για ακόμα μία χρονιά- των χαμηλότερων ασφαλιστικών κατηγοριών του ΕΦΚΑ. Περίπου το 80% των μη μισθωτών ασφαλισμένων επιμένει να εντάσσεται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, παρά το γεγονός ότι η επιλογή τους είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε αντίστοιχα πολύ χαμηλές συντάξεις στο μέλλον. Ο λόγος της επιλογής αυτής σχετίζεται με τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, ώστε να παραμένει βιώσιμη η άσκηση του επαγγέλματός τους.
Μόνο το 25% επέλεξε υψηλότερη κατηγορία
Σε σύνολο 1,6 εκατομμυρίων ασφαλισμένων επαγγελματιών και αγροτών, μόνο 400.000 επέλεξαν υψηλότερη της πρώτης ασφαλιστική κατηγορία για το 2026. Οι υπόλοιποι παρέμειναν στην πρώτη κατηγορία εισφορών, η οποία -μετά από 40 χρόνια ασφάλισης- θα τους αποδώσει συντάξεις κοντά στα 800 ευρώ.
Αξιοσημείωτο είναι ότι με τα ίδια έτη ασφάλισης, αλλά με ένταξη στην υψηλότερη έκτη κατηγορία, η σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.800 ευρώ μικτά. Αντίστοιχα, οι αγρότες που επιλέγουν την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία θα λάβουν σύνταξη της τάξης των 250 ευρώ τον μήνα, ενώ αν επιλέξουν την ανώτατη κατηγορία η σύνταξή τους θα φθάσει τα 670 ευρώ μικτά.
Η παγίδα των χαμηλών συντάξεων
Πέραν του αρχικού ποσού της σύνταξης, μεγάλη παγίδα συνιστούν και οι μικρές ετήσιες αυξήσεις (2% και 3%), που έχουν ως αποτέλεσμα να μην υφίσταται δυνατότητα ανάκαμψής τους. Οι περισσότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε χαμηλές συντάξεις, χαμηλότερες ακόμη και από τον κατώτατο μισθό των 920 ευρώ, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας μιας νέας και πολυάριθμης γενιάς νεόπτωχων συνταξιούχων.
Η σύσταση που απευθύνουν οι ειδικοί προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, προκειμένου να αποφύγουν την παγίδα, είναι να διανύσουν το μεγαλύτερο μέρος του ασφαλιστικού τους βίου στην τρίτη και την τέταρτη κατηγορία.
Νέα αύξηση εισφορών από την 1η Ιανουαρίου
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών αυξάνονται κατά 2,5%, ποσοστό που προσδιορίστηκε σύμφωνα με τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό του 2025, και όχι με τον δείκτη μεταβολής των μισθών -κάτι που αναμένεται να ισχύσει από το 2027. Πρόκειται για την τέταρτη κατά σειρά αύξηση από το 2023, όταν οι εισφορές αυξήθηκαν κατά 9,6%, το 2024 κατά 3,46% και το 2025 κατά 2,7%, με τη σωρευτική αύξηση της τετραετίας 2023-2026 να διαμορφώνεται στο 18,26%.
Με την αύξηση 2,5% στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, η εισφορά για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη ανέρχεται στα 250,77 ευρώ. Για όσους υπάγονται σε επικουρική ασφάλιση και εφάπαξ παροχή, προστίθενται 46,57 ευρώ για την επικουρική και 31,05 ευρώ για το εφάπαξ, με το συνολικό μηνιαίο ποσό να διαμορφώνεται στα 328,39 ευρώ -το χαμηλότερο δυνατό επίπεδο επιβάρυνσης, που όμως αντιστοιχεί και στη χαμηλότερη ασφαλιστική βάση για τον υπολογισμό της μελλοντικής σύνταξης.
