- Η θερινή εκπτωτική περίοδος έκλεισε σήμερα, 31 Αυγούστου, και η «επόμενη μέρα» βρίσκει την αγορά με χαμηλότερες προσδοκίες και έντονη συζήτηση γύρω από τον ρόλο των συνεχών προσφορών, μέσα σε ένα κλίμα επιλεκτικής κατανάλωσης και αυξημένης πίεσης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, δεν υπήρξαν ενδείξεις που να επιτρέπουν αισιοδοξία για θεαματική ανατροπή του κλίματος τις τελευταίες ημέρες, παρά την επιστροφή των καταναλωτών από τις καλοκαιρινές διακοπές.
- Επιλεκτική κατανάλωση και περιορισμένο εισόδημα Οι έμποροι περιγράφουν μια αγορά όπου κυριαρχεί η επιλεκτική κατανάλωση, με το διαθέσιμο εισόδημα να παραμένει ο βασικός ανασταλτικός παράγοντας για αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων ειδών.
Η θερινή εκπτωτική περίοδος έκλεισε σήμερα, 31 Αυγούστου, και η «επόμενη μέρα» βρίσκει την αγορά με χαμηλότερες προσδοκίες και έντονη συζήτηση γύρω από τον ρόλο των συνεχών προσφορών, μέσα σε ένα κλίμα επιλεκτικής κατανάλωσης και αυξημένης πίεσης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, δεν υπήρξαν ενδείξεις που να επιτρέπουν αισιοδοξία για θεαματική ανατροπή του κλίματος τις τελευταίες ημέρες, παρά την επιστροφή των καταναλωτών από τις καλοκαιρινές διακοπές.
Επιλεκτική κατανάλωση και περιορισμένο εισόδημα
Οι έμποροι περιγράφουν μια αγορά όπου κυριαρχεί η επιλεκτική κατανάλωση, με το διαθέσιμο εισόδημα να παραμένει ο βασικός ανασταλτικός παράγοντας για αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων ειδών.
Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, ο συνολικός τζίρος των φετινών θερινών εκπτώσεων αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ, με ένα ιδιαίτερα δυνατό κλείσιμο να μπορούσε να τον φτάσει έως τα 7,1 δισ. ευρώ – χωρίς ωστόσο να θεωρείται πλέον εφικτό το αρχικό αισιόδοξο σενάριο των 7,4 δισ. ευρώ.
Ενδεικτική είναι η καταγραφή του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς: το 55% των επιχειρήσεων ανέφερε μειωμένο τζίρο σε σχέση με πέρυσι, το 33% έμεινε στα ίδια επίπεδα και μόλις το 12% κατέγραψε άνοδο. Το 73% αποδίδει την αδυναμία της αγοράς κυρίως στην περιορισμένη αγοραστική δύναμη.
Παρόμοια είναι η εικόνα και στην Αθήνα: σε έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών ανάμεσα σε 409 μικρομεσαίες λιανεμπορικές επιχειρήσεις, το 71,3% δηλώνει χειρότερο τζίρο σε σχέση με πέρυσι.
Ζήτημα οι συνεχείς προσφορές
Μετά τη λήξη της εκπτωτικής περιόδου, η συζήτηση στρέφεται στο μοντέλο των προσφορών και στο κατά πόσον η διαρκής παρουσία τους στην αγορά έχει υποβαθμίσει τον θεσμό των επίσημων εκπτωτικών περιόδων.
Στην έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, το 98% των επιχειρήσεων ζητά αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για προσφορές και εκπτώσεις, ενώ το 93,4% εκτιμά ότι οι συνεχείς προσφορές ευνοούν κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις πολυεθνικές και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, σε βάρος των μικρομεσαίων. Το ίδιο σχεδόν ποσοστό πιστεύει πως αυστηρότεροι κανόνες, μέσω τροποποίησης του υφιστάμενου πλαισίου, θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν το εμπορικό ενδιαφέρον για τις θεσμοθετημένες εκπτωτικές περιόδους.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, δήλωσε ότι «οι εκπτώσεις ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», τονίζοντας ότι σήμερα ο θεσμός έχει ουσιαστικά υπονομευθεί, αφού οι προσφορές γίνονται πλέον διαρκώς. Σημείωσε επίσης ότι η ακρίβεια και η στεγαστική επιβάρυνση έχουν αλλάξει τις προτεραιότητες και τις καταναλωτικές συνήθειες, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος και όξυνση του ανταγωνισμού από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Πτώση τζίρου παρά την ονομαστική άνοδο
Η υποτονική εικόνα των φετινών εκπτώσεων προστίθεται σε μια ήδη πιεσμένη αγορά. Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο -εξαιρουμένων τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων- μειώθηκε το β’ τρίμηνο του 2026 κατά 3,7% σε πραγματικές τιμές σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ σε ονομαστικές τιμές καταγράφηκε αύξηση 1,2%. Η απόκλιση αυτή δείχνει πως η ονομαστική άνοδος δεν προήλθε από αύξηση όγκου πωλήσεων, αλλά από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Στο σύνολο του α’ εξαμήνου, ο πραγματικός κύκλος εργασιών στις συγκεκριμένες κατηγορίες συρρικνώθηκε κατά 2,3%. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 3,4% και οι μικρές 1,7%, ενώ αντίθετα οι μεσαίες επιχειρήσεις εμφάνισαν αύξηση πραγματικού τζίρου κατά 3,7%.
Ανά κλάδο, το α’ εξάμηνο του 2026 σε πραγματικούς όρους σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, ρολόγια και κοσμήματα, σιδηρικά και χρώματα, καθώς και ηλεκτρικές οικιακές συσκευές. Αντίθετα, σημαντικές απώλειες καταγράφηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στα βιβλία, στα έπιπλα και φωτιστικά, ενώ οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν σχεδόν στάσιμες.
Αγορά «δύο ταχυτήτων»
Τα στοιχεία της ΕΣΕΕ ενισχύουν την εικόνα μιας αγοράς «δύο ταχυτήτων»: οι μικρότερες και μεμονωμένες επιχειρήσεις, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, δέχονται μεγαλύτερη πίεση, ενώ μεγαλύτερη αντοχή δείχνουν τα οργανωμένα δίκτυα, οι τουριστικές περιοχές και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Παράλληλα, η αυξημένη τουριστική κίνηση δεν μεταφράστηκε στον βαθμό που αναμενόταν σε ενίσχυση του εμπορικού τζίρου. Στο α’ εξάμηνο, η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% και οι εισπράξεις κατά 14,8%, χωρίς αυτές οι επιδόσεις να αποτυπωθούν αντίστοιχα στα μεγέθη του εμπορίου.
Το τέλος των θερινών εκπτώσεων δεν σηματοδοτεί απλώς την ολοκλήρωση μιας ακόμη περιόδου, αλλά φέρνει στο προσκήνιο μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς θα λειτουργήσει η αγορά τους επόμενους μήνες, με τις επιχειρήσεις να ζητούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, σαφέστερους κανόνες για τις προσφορές και μέτρα που θα ενισχύσουν τόσο τη ρευστότητα όσο και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, αποδίδει την πίεση στο εμπόριο στη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης, στο αυξημένο κόστος διατροφής, στέγασης και ενέργειας, αλλά και στην αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου και στην απορρόφηση σημαντικού τζίρου από διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες. Θέτει ως κρίσιμη προτεραιότητα τη λήψη μέτρων για ελάφρυνση φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και στήριξη της επιχειρηματικότητας.
