- Έξι δεκαετίες υποσχέσεων, ένα παραλίγο-φιάσκο με τα ευρωπαϊκά κονδύλια το 2024, και τελικά μια υπογραφή στην Πλατεία Νερού.
- Το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, μερικά μόλις λεπτά από το λιμάνι του Πειραιά, έχει πλέον εργολάβο, χρονοδιάγραμμα και σύμβαση.
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν εκεί για να το σφραγίσει.
Έξι δεκαετίες υποσχέσεων, ένα παραλίγο-φιάσκο με τα ευρωπαϊκά κονδύλια το 2024, και τελικά μια υπογραφή στην Πλατεία Νερού. Το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, μερικά μόλις λεπτά από το λιμάνι του Πειραιά, έχει πλέον εργολάβο, χρονοδιάγραμμα και σύμβαση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν εκεί για να το σφραγίσει.
Τα βασικά νούμερα για όσους δεν έχουν όρεξη για λόγους: 370 εκατ. ευρώ προϋπολογισμός, 741 στρέμματα έκταση, εργοτάξιο τον Νοέμβριο, μελέτες εφαρμογής έτοιμες ως τα μέσα Δεκεμβρίου, μπουλντόζες τον Ιανουάριο του 2027 και παράδοση στον κόσμο το δεύτερο εξάμηνο του 2029. Πρόκειται, σύμφωνα με την Περιφέρεια, για τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Τι θα βρει ο Πειραιώτης όταν ανοίξει
Το ΑΕΝΑΟΝ είναι ο πυρήνας ενός ευρύτερου σχεδίου της Περιφέρειας Αττικής για να ξαναδέσει η πόλη με τη θάλασσα σε όλο τον Φαληρικό Όρμο. Τα τρία τέταρτα του χώρου, το 75%, θα είναι πράσινο: πάνω από 4.000 δέντρα και περισσότερα από 210.000 φυτά σε 343 στρέμματα ακριβώς δίπλα στο κύμα. Το πάρκο θα είναι πλήρως προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία και κινητικά προβλήματα και υπολογίζεται ότι θα δέχεται περίπου 3,8 εκατ. επισκέπτες τον χρόνο.
Στο υπόλοιπο 25% μπαίνουν γήπεδα, ποδηλατόδρομοι, χώροι άθλησης, εκπαιδευτικές και θεματικές δραστηριότητες για παιδιά, ήπιες πολιτιστικές και κοινωνικές χρήσεις και λίγα, περιορισμένα μαγαζιά. Θα χτιστούν 5.700 τ.μ. νέων κτηρίων και τρία πάρκινγκ με 850 θέσεις συνολικά. Ο σχεδιασμός ακολουθεί τις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus, με προδιαγραφές ενεργειακής εξοικονόμησης, κλιματικής ανθεκτικότητας και αντιπλημμυρικής προστασίας. Είσοδος ελεύθερη, χωρίς εισιτήριο.
Στο ίδιο πακέτο μπαίνει και το Tae Kwon Do, που μαζί με την Πλατεία Νερού περνά στην Περιφέρεια. Η παλιά ολυμπιακή εγκατάσταση προορίζεται να γίνει συνεδριακό, εκθεσιακό και πολιτιστικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών, συμπληρωματικό του πάρκου. Στόχος, ως το 2030, να έχει διαμορφωθεί σχεδόν ένα χιλιόμετρο στρεμμάτων – περίπου 1.000 – παραλιακού πρασίνου και αναψυχής από άκρη σε άκρη του Όρμου.
Χαρδαλιάς: «Το έργο βρέθηκε πραγματικά στην κόψη»
Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της εκδήλωσης δεν ήταν οι πανηγυρισμοί, αλλά η παραδοχή του Περιφερειάρχη Νίκου Χαρδαλιά για το πόσο κοντά ήρθε το έργο στο να χαθεί. «Δεν θα ήταν τίμιο να μη σας πω ότι υπήρξαν στιγμές που αναρωτηθήκαμε αν θα φτάναμε ως εδώ. Στιγμές που το έργο βρέθηκε πραγματικά στην κόψη», είπε, εξηγώντας ότι η Περιφέρεια διάλεξε να πάρει την ευθύνη και να βρει λύσεις, αντί να κρύβεται πίσω από εμπόδια και καθυστερήσεις.
Ο απολογισμός του: «Μέσα σε 21-22 μήνες ολοκληρώθηκαν 11 μελέτες και 19 αδειοδοτήσεις», και το έργο πέρασε από κάθε εθνική και ευρωπαϊκή διαδικασία. Καθοριστική, όπως είπε, ήταν η παρέμβαση του Πρωθυπουργού προς την τότε Επίτροπο Ελίζα Φερέιρα, που έδωσε τον επιπλέον χρόνο για να μη χαθεί η χρηματοδότηση. Ο Μητσοτάκης εξασφάλισε επίσης, με προσωπικές παρεμβάσεις, τις εγγυήσεις του Δημοσίου για τη συντήρηση του πάρκου – 6 εκατ. ευρώ τον χρόνο – και τις νομοθετικές ρυθμίσεις που χρειάζονταν. Ο Χαρδαλιάς τον ευχαρίστησε δημόσια για την εμπιστοσύνη και την «εξαιρετικά καθοριστική» συμβολή του.
«Σήμερα είναι μια πολύ μεγάλη μέρα για την Αττική μας», είπε ο Περιφερειάρχης, μιλώντας για δικαίωση ενός έργου που έμενε πάνω από έξι δεκαετίες στα χαρτιά και χαρακτηρίζοντας το ΑΕΝΑΟΝ «πράσινο πολλαπλασιαστή» για όλο το Λεκανοπέδιο, με όφελος σε ποιότητα ζωής, απασχόληση και ανάπτυξη. Θύμισε ότι το έργο ήταν προτεραιότητά του από την πρώτη μέρα της θητείας του, ως εθνική και κυβερνητική επιλογή.
Και ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη για τα χρονοδιαγράμματα: «Γιατί μια υπογραφή είναι σημαντική. Αλλά για μένα προσωπικά σημαίνει πάνω απ’ όλα και κάτι ακόμα, κάτι πολύ συγκεκριμένο: δίνεις τον λόγο σου! Δεσμεύεσαι!». Και κατέληξε: «Και σήμερα δίνουμε τον λόγο μας στους πολίτες της Αττικής ότι αυτό το έργο θα προχωρήσει, θα ολοκληρωθεί και θα παραδοθεί όπως πρέπει και όταν πρέπει».
Η δέσμευση αυτή έχει και πρακτικό αντίκρισμα, γραμμένο μέσα στη σύμβαση: στην ιστοσελίδα www.aenaonpark.gr ο ανάδοχος υποχρεούται να ανεβάζει φωτογραφίες και βίντεο από το εργοτάξιο, ανανεωμένα κάθε δεκαπενθήμερο, ώστε ο καθένας να βλέπει αν το έργο τρέχει ή κολλάει. «Είναι μια πρωτοβουλία που έχουμε αναλάβει, γιατί οι πολίτες επιβάλλεται να γνωρίζουν, να αξιολογούν, να είναι συμμέτοχοι. Και για εμάς στην Περιφέρεια Αττικής, αυτό είναι αδιαπραγμάτευτη συνθήκη διαφάνειας και λογοδοσίας», σημείωσε ο Χαρδαλιάς.
Ο Πρωθυπουργός, από την πλευρά του, μίλησε για «μία εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών» που κλείνει και για έναν χώρο που έμενε «παγιδευμένος» στην αδράνεια. Παρά τις αγκυλώσεις και τη γραφειοκρατία του παρελθόντος, είπε, «η κυβέρνηση και η Περιφέρεια μπόρεσαν με πολύ κόπο και με πολλή προσπάθεια» να φτάσουν εδώ και να κλειδώσουν τα 370 εκατ. από την Ευρώπη. Χαρακτήρισε το ΑΕΝΑΟΝ «αδιάκοπο πνεύμονα προόδου» και «καταλύτη διαρκούς ανάπτυξης» για την παραλία, το συνέδεσε με το Ελληνικό και με τη μεταβίβαση του Tae Kwon Do στην Περιφέρεια, και έστειλε μήνυμα ότι «τα έργα δεν σταματούν» με το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης – η επόμενη περίοδος, όπως είπε, πρέπει να φέρει «ένα μεγάλο άλμα ανάπτυξης» με δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και ευρωπαϊκούς πόρους.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης έδωσε και τη συνολική εικόνα του λογαριασμού: το έργο, και στις δύο φάσεις του, έχει χρηματοδοτηθεί με πάνω από 464 εκατ. ευρώ δημόσιας επένδυσης, με 85% συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής. «Ο Φαληρικός Όρμος υπήρξε ιστορικά η ανοιχτή πύλη της πρωτεύουσας προς το νερό. Για δεκαετίες η πύλη αυτή έμεινε κλειστή, κομμένη από την πόλη με τσιμέντο και εγκατάλειψη. Από σήμερα ανοίγει ξανά», είπε, χαρακτηρίζοντας το ΑΕΝΑΟΝ «το ανοιχτό πάρκο της Μεσογείου», «ανοιχτό σε όλους, χωρίς εισιτήριο και χωρίς αποκλεισμούς». Πρόσθεσε ότι «χρειάστηκε επίμονη διεκδίκηση, μεθοδική δουλειά και μεγάλη προσπάθεια» για να περάσει το έργο «από το χαρτί στο εργοτάξιο», ότι η κυβέρνηση, «με πρώτον τον Κυριάκο Μητσοτάκη», έχει αποδείξει πως «ξέρουμε να διαπραγματευόμαστε και να διαχειριζόμαστε σωστά τους πόρους που μας εμπιστεύεται η Ευρώπη», θύμισε ότι πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης με απορρόφηση όλων των πόρων, και συνεχάρη τον Χαρδαλιά «για τη μεθοδικότητα και την υπομονή» της Περιφέρειας.
Ποιοι το χτίζουν – Και το μήνυμα από τις Βρυξέλλες
Το έργο ανέλαβε η κοινοπραξία «ΑΕΝΑΟΝ 1», δηλαδή η METLEN (ΜΕΤΚΑ) μαζί με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, Εκτελεστικός Πρόεδρος της METLEN, το τοποθέτησε στον χάρτη της Αθηναϊκής Ριβιέρας – «μιας μεγάλης ζώνης ανάπτυξης και ποιότητας ζωής, που ξεκινά από τον Πειραιά και φτάνει μέχρι τη Βουλιαγμένη» – και το χαρακτήρισε «έργο μοναδικής εμβέλειας» και «κρίσιμο κρίκο» αυτής της ζώνης. Ο Φαληρικός Όρμος, είπε, «είχε για πολλά χρόνια παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αποσπασματικός και αναξιοποίητος» και τώρα υπάρχει η ευκαιρία να γίνει «σημείο αναφοράς όχι μόνο για τους κατοίκους της περιοχής, αλλά για ολόκληρη την Αττική». Ευχαρίστησε την Περιφέρεια και τον Χαρδαλιά για την εμπιστοσύνη και υποσχέθηκε: «Είμαι σίγουρος ότι θα σας παραδώσουμε ένα έργο-κόσμημα για την Αττική».
Ο Γιώργος Περιστέρης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ήταν πιο προσγειωμένος: «Σε όλα τα έργα παρουσιάζονται μικρά και μεγάλα προβλήματα ή θέματα. Είμαστε βέβαιοι ότι θα τα λύσουμε με συνεργασία και ελπίζουμε ότι πολύ σύντομα θα παραδοθεί στον κόσμο το “κόσμημα” αυτό για την Αττική». Μίλησε για «τη διαχρονικά αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα» της ΤΕΡΝΑ και την καλή συνεργασία με τη ΜΕΤΚΑ στην κοινοπραξία, και αναγνώρισε στην Περιφέρεια ότι, με επικεφαλής τον Χαρδαλιά, «κράτησε το έργο ζωντανό».
Από τις Βρυξέλλες, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Raffaele Fitto έστειλε μήνυμα ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπερήφανη που στηρίζει αυτό το έργο και βρίσκεται στο πλευρό της ελληνικής Κυβέρνησης και της Περιφέρειας Αττικής, καθώς το έργο εισέρχεται σε αυτή την κρίσιμη νέα φάση». Ξεχώρισε ονομαστικά τον Χαρδαλιά, «καθώς η προσωπική του δέσμευση και η αποφασιστικότητά του συνέβαλαν καθοριστικά», και αναγνώρισε «τη στήριξη των εθνικών αρχών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση».
