- Την επιβολή «φόρων υγείας» σε επιβλαβή για τον οργανισμό προϊόντα, όπως καπνός, ζάχαρη και αλάτι, με στόχο τη χρηματοδότηση δράσεων δημόσιας υγείας – όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» – προτείνει ο αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Κώστας Αθανασάκης.
- Παράλληλα, εισηγείται τη θέσπιση «φόρων αρετής» – δηλαδή φορολογικών ελαφρύνσεων για υγιεινές επιλογές όπως φρούτα και λαχανικά – μέσω ψηφιακής επιστροφής ΦΠΑ σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος.
- Σε συνέντευξη στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» της Τάνιας Μαντουβάλου, ο κ.
Την επιβολή «φόρων υγείας» σε επιβλαβή για τον οργανισμό προϊόντα, όπως καπνός, ζάχαρη και αλάτι, με στόχο τη χρηματοδότηση δράσεων δημόσιας υγείας – όπως το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» – προτείνει ο αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Κώστας Αθανασάκης.
Παράλληλα, εισηγείται τη θέσπιση «φόρων αρετής» – δηλαδή φορολογικών ελαφρύνσεων για υγιεινές επιλογές όπως φρούτα και λαχανικά – μέσω ψηφιακής επιστροφής ΦΠΑ σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος.
Σε συνέντευξη στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» της Τάνιας Μαντουβάλου, ο κ. Αθανασάκης τονίζει ότι η έννοια του φόρου υγείας είναι να λειτουργεί πρωτίστως ως εργαλείο δημόσιας υγείας, επηρεάζοντας καταναλώσεις που σχετίζονται με αποδεδειγμένα επιβαρυντικές επιδράσεις στον οργανισμό.
Τι δείχνουν τα νούμερα
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: αύξηση 10% στην τιμή των τσιγάρων οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης κατά 4%. Αντίστοιχα μέτρα μπορούν να μειώσουν το σωματικό βάρος κατά 0,5 κιλά κατά μέσο όρο στον πληθυσμό και τον επιπολασμό του διαβήτη κατά 0,7 μονάδες.
Σήμερα, 12 ευρωπαϊκές χώρες – και συνολικά 116 παγκοσμίως – έχουν θεσπίσει φόρους σε ζαχαρούχα αναψυκτικά, ενώ Γερμανία και Ιταλία εξετάζουν αντίστοιχες παρεμβάσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει αύξηση των σχετικών φόρων έως και 50% έως το 2035.
Όσον αφορά τα έσοδα για την Ελλάδα, ο καθηγητής εκτιμά ότι μπορούν να ξεπεράσουν ετησίως τα 300 εκατομμύρια ευρώ – ποσό που θα μπορούσε να κατευθυνθεί αποκλειστικά σε προγράμματα δημόσιας υγείας. Υπενθυμίζει δε ότι το κράτος εισπράττει ήδη πάνω από 2 δισ. ευρώ ετησίως από ειδικούς φόρους στα τσιγάρα – που όμως «χάνονται» στον γενικό προϋπολογισμό.
Το 71% των πολιτών λέει «ναι» – υπό μια προϋπόθεση
Ένα εύρημα που επαναλαμβάνεται με συνέπεια στις μελέτες από το 2010 μέχρι σήμερα: όταν ρωτιέται ο γενικός πληθυσμός αν συμφωνεί με έναν τέτοιο φόρο, υπό την προϋπόθεση ότι τα έσοδα θα πηγαίνουν αποκλειστικά στην υγεία, το ποσοστό συμφωνίας φτάνει το 71%.
Για τον κίνδυνο επιβάρυνσης των χαμηλών εισοδημάτων, ο κ. Αθανασάκης προτείνει συνδυασμό μέτρων: φορολόγηση των βλαβερών προϊόντων και ψηφιακή επιστροφή του ΦΠΑ για φρούτα και λαχανικά σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος μέσω αποδείξεων. «Θα ήταν μια καλή πολιτική για να βελτιώσουμε τις διατροφικές μας συνήθειες και να επιστρέψουμε στο καλό πρότυπο της μεσογειακής διατροφής», λέει χαρακτηριστικά.
Την πρόταση έχει ήδη φέρει στο Υπουργείο Υγείας, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει συγκεκριμένο αποτέλεσμα – παρόλο που, όπως σημειώνει, φαίνεται να υπάρχουν κάποιες σκέψεις επί του θέματος.
