- Υπάρχουν τέλη που τα καταλαβαίνεις τη στιγμή που συμβαίνουν και υπάρχουν κι εκείνα που τα συνειδητοποιείς αργότερα.
- Όταν μια εικόνα ή μια φωνή γυρίσει πίσω στη μνήμη και σε βάλει να αναρωτηθείς πότε ήταν, τελικά, η τελευταία φορά.
- Η τελευταία φορά που πανηγύρισες ένα γκολ μαζί του.
Υπάρχουν τέλη που τα καταλαβαίνεις τη στιγμή που συμβαίνουν και υπάρχουν κι εκείνα που τα συνειδητοποιείς αργότερα. Όταν μια εικόνα ή μια φωνή γυρίσει πίσω στη μνήμη και σε βάλει να αναρωτηθείς πότε ήταν, τελικά, η τελευταία φορά. Η τελευταία φορά που πανηγύρισες ένα γκολ μαζί του. Που τον είδες στην άκρη του πάγκου. Που τον άκουσες να μιλάει για την ομάδα. Τότε δεν το ήξερες πως ήταν η τελευταία.
Έτσι λειτουργεί το ποδόσφαιρο. Οι ιστορίες ξεκινούν, γράφουν τη διαδρομή τους και κάποια στιγμή τελειώνουν — ακόμη κι όταν αφορούν ανθρώπους που θα ήθελες να μείνουν για πάντα. Και ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ ήταν ακριβώς τέτοιος άνθρωπος για τον Ολυμπιακό. Έπειτα από δυόμισι χρόνια αποχώρησε από τον πάγκο, αφήνοντας πίσω του κάτι που δεν σβήνεται: μια θέση στην αιωνιότητα.
Δεν ήταν «ακόμη ένας προπονητής»
Ανέλαβε σε μια δύσκολη στιγμή και κατάφερε αυτό που έμοιαζε αδιανόητο: τη μετέτρεψε σε μία από τις σημαντικότερες σελίδες στην ιστορία του συλλόγου. Με εκείνον στον πάγκο, ο Ολυμπιακός κατέκτησε ιστορικό ευρωπαϊκό τίτλο και ο Βάσκος τεχνικός έβαλε το όνομά του δίπλα στους μεγάλους του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Κι όμως, ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμά του να μην ήταν αυτό που κέρδισε μέσα στο γήπεδο. Ήταν ο τρόπος. Η εργατικότητα, η ηρεμία, η αξιοπρέπεια. Η παντελής απουσία θεατρινισμών. Η αίσθηση ότι απέναντί σου δεν έχεις κάποιον που πρέπει να αποδεικνύει καθημερινά πόσο σημαντικός είναι, αλλά κάποιον που αφήνει τη δουλειά του να μιλήσει για λογαριασμό του. Ένας τζέντλεμαν των πάγκων, που κέρδισε τον σεβασμό ακόμη και ανθρώπων που δεν υποστηρίζουν τον Ολυμπιακό. Ίσως γι’ αυτό αγαπήθηκε τόσο.
Δεν χρειάστηκε ποτέ να φωνάξει για να γίνει μεγάλος. Δεν χρειάστηκε να υψώσει τον τόνο για να επιβληθεί. Κέρδισε την Ελλάδα με τον χαρακτήρα του, όπως κέρδισε και τον Ολυμπιακό με τη δουλειά του.
Γι’ αυτό πονάει διαφορετικά
Υπάρχουν αποχωρήσεις που συνοδεύονται από θυμό, απογοήτευση ή αμφιβολία. Και υπάρχουν εκείνες όπου, όσο κι αν δεν θέλεις να τελειώσουν, δεν έχεις τίποτα κακό να πεις για αυτόν που φεύγει. Ο Μεντιλίμπαρ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Μεγάλη μερίδα του κόσμου θα ήθελε να συνεχίσει. Να τον βλέπει στον πάγκο, να τον χειροκροτεί, να περιμένει ακόμη μία ευρωπαϊκή βραδιά, ακόμη ένα μεγάλο παιχνίδι, ακόμη μία από εκείνες τις στιγμές που έμαθε να συνδέει με τον Βάσκο. Όμως ο χρόνος γυρίζει, και στο ποδόσφαιρο —όπως και στη ζωή— ακόμη και οι πιο όμορφες ιστορίες γράφουν κάποτε την τελευταία τους σελίδα.
Κανείς από όσους έζησαν τις μεγάλες βραδιές του Ολυμπιακού μαζί του δεν γνώριζε, τη στιγμή που πανηγύριζε, ότι ίσως παρακολουθούσε μία από τις τελευταίες μεγάλες στιγμές του. Και τώρα που φεύγει, μένει αυτή η παράξενη αίσθηση: δεν τελειώνει απλώς μια συνεργασία, τελειώνει μια εποχή. Μια εποχή με αγωνία, πίεση, μεγάλες νίκες, ευρωπαϊκές νύχτες, τρόπαια, δάκρυα και, πάνω απ’ όλα, έναν άνθρωπο που έγινε κάτι περισσότερο από προπονητής. Έγινε μέρος της ιστορίας του Ολυμπιακού — και αυτό δεν αλλάζει επειδή ήρθε το τέλος.
Η επόμενη ημέρα και οι αναπόφευκτες συγκρίσεις
Ίσως εκεί να βρίσκεται και η ομορφιά του αθλήματος: στο ότι τίποτα δεν μένει για πάντα. Οι προπονητές φεύγουν, οι παίκτες αλλάζουν, οι πάγκοι αποκτούν νέα πρόσωπα και οι ομάδες συνεχίζουν. Κάποιος άλλος θα καθίσει στη θέση του, θα σηκώσει το χέρι του, θα δώσει οδηγίες, θα γίνει το πρόσωπο της επόμενης ημέρας. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι που δεν αντικαθίστανται πραγματικά — γιατί δεν είναι μόνο η θέση που κατείχαν, είναι όσα άφησαν πίσω τους.
Και ο Μεντιλίμπαρ αφήνει πίσω του έναν ευρωπαϊκό τίτλο, έναν Ολυμπιακό που έμαθε να κοιτάζει την Ευρώπη στα μάτια και, κυρίως, την αγάπη ενός ολόκληρου κόσμου.
Τώρα ξεκινά η επόμενη μέρα. Στην αρχή ίσως μοιάζει παράξενη. Ίσως ο Ιμανόλ Αλγκουαθίλ να συγκρίνεται αναπόφευκτα μαζί του. Ίσως, κάθε φορά που η κάμερα δείχνει τον πάγκο, κάποιοι να ψάχνουν ασυναίσθητα εκείνη τη γνώριμη φιγούρα. Αυτό όμως είναι το τίμημα των μεγάλων ιστοριών: κάποια στιγμή τελειώνουν. Και του Μεντιλίμπαρ τελειώνει όπως της αξίζει — με σεβασμό, ευγνωμοσύνη και ένα μεγάλο «ευχαριστώ».
Γιατί ορισμένοι προπονητές κατακτούν τρόπαια. Κάποιοι άλλοι καταφέρνουν κάτι μεγαλύτερο: να αγαπηθούν. Ο Μεντιλίμπαρ τα κατάφερε και τα δύο.
