- Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε σήμερα από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας — ένα κείμενο που επαναπροσδιορίζει τους όρους εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων σε ολόκληρη τη χώρα, θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρές οριζόντιες απαγορεύσεις.
- Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι για πρώτη φορά θεσμοθετούνται ταυτόχρονα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια — για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ΑΠΕ — ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργική και στρατηγική τους συνοχή.
- «Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα», αναφέρει χαρακτηριστικά το υπουργείο.
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε σήμερα από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας — ένα κείμενο που επαναπροσδιορίζει τους όρους εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων σε ολόκληρη τη χώρα, θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρές οριζόντιες απαγορεύσεις.
Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι για πρώτη φορά θεσμοθετούνται ταυτόχρονα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια — για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ΑΠΕ — ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργική και στρατηγική τους συνοχή. «Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα», αναφέρει χαρακτηριστικά το υπουργείο.
Φωτοβολταϊκά: Που απαγορεύονται πλέον
Με το νέο πλαίσιο, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών απαγορεύεται οριζόντια σε μια σειρά κατηγοριών περιοχών. Συγκεκριμένα, εκτός ορίων τίθενται:
- Όλες οι προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
- Δάση και δασικές εκτάσεις
- Υγρότοποι Ραμσάρ και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι
- Εθνικοί δρυμοί, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
- Περιοχές χαρακτηρισμένες ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
- Μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
- Περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
- Περιοχές άνευ δρόμων (όπως θα καθοριστούν με αποφάσεις ΥΠΕΝ)
- Ακτές κολύμβησης
Παράλληλα, θεσπίζονται νέα κριτήρια χωροθέτησης: το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα, ενώ προβλέπονται ελάχιστες αποστάσεις από οικιστικές δραστηριότητες και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα. Σε εγκαταστάσεις εντός 1.500 μέτρων από μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς ή 1.000 μέτρων από άλλες αρχαιολογικές ζώνες, θα απαιτείται ειδική μελέτη θέασης.
Αιολικά: Εκτός Αττικής, Θεσσαλονίκης και βουνοκορφών
Για τα αιολικά πάρκα, το νέο πλαίσιο θέτει εξίσου αυστηρούς κανόνες. Απαγορεύονται οριζόντια:
- Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
- Σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων
- Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
- Σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και πυρήνες εθνικών δρυμών
- Σε νησιά κάτω των 300 τ.χλμ. (εκτός αν πρόκειται για κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος, π.χ. αφαλάτωση)
- Σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Χωροταξικό Τουρισμού
- Σε εκτός σχεδίου εκτάσεις με προβλεπόμενες χρήσεις τουρισμού-αναψυχής
- Σε λατομικές, μεταλλευτικές και εξορυκτικές ζώνες επιφανειακής λειτουργίας
- Σε ακτές κολύμβησης και περιοχές άνευ δρόμων
Εντός Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) — δηλαδή των περιοχών ορνιθοπανίδας του NATURA 2000 — αιολικοί σταθμοί επιτρέπονται μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον συντρέχουν ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις: πρόβλεψη στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και αιολικό δυναμικό άνω των 7,5m/s.
Γενικά, αιολικά επιτρέπονται μόνο σε «Περιοχές Καταλληλότητας» — δηλαδή Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό άνω των 4 m/s — και υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ειδικότερους περιορισμούς. Στο νησιωτικό χώρο, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% ανά Δημοτική Ενότητα.
Εξαιρούνται από το νέο πλαίσιο τα έργα που ήδη λειτουργούν ή έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση, οι εξαιρούμενοι μικροί σταθμοί ΑΠΕ, οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί, καθώς και τα φωτοβολταϊκά σε στέγες κτιρίων.
Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει έως και τις 24 Ιουνίου 2026 και είναι ανοιχτή στη διεύθυνση ypen.gov.gr/diavouleusi.
