- Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η διπλωματική διαδικασία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κατακεραυνώνει δημοσίως την ιρανική αντιπρόταση και να χαρακτηρίζει την κατάπαυση του πυρός ουσιαστικά νεκρή — ενώ η Τεχεράνη απαντά με προειδοποιήσεις για αντίποινα.
- Έπειτα από έναν και πλέον μήνα ανακωχής, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μέσω Πακιστάν προτάσεις για να εδραιωθεί η κατάπαυση του πυρός, χωρίς αποτέλεσμα ως τώρα.
- «Για τα σκουπίδια» η ιρανική πρόταση, λέει ο Τραμπ Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική αντιπρόταση «για τα σκουπίδια» και περιέγραψε με έναν ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο την κατάσταση: «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όπως όταν έρχεται ο γιατρός και σας λέει: ‘κύριε, ο αγαπημένος σας έχει ακριβώς 1% πιθανότητες να ζήσει’».
Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η διπλωματική διαδικασία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κατακεραυνώνει δημοσίως την ιρανική αντιπρόταση και να χαρακτηρίζει την κατάπαυση του πυρός ουσιαστικά νεκρή — ενώ η Τεχεράνη απαντά με προειδοποιήσεις για αντίποινα.
Έπειτα από έναν και πλέον μήνα ανακωχής, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν μέσω Πακιστάν προτάσεις για να εδραιωθεί η κατάπαυση του πυρός, χωρίς αποτέλεσμα ως τώρα.
«Για τα σκουπίδια» η ιρανική πρόταση, λέει ο Τραμπ
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική αντιπρόταση «για τα σκουπίδια» και περιέγραψε με έναν ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο την κατάσταση: «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όπως όταν έρχεται ο γιατρός και σας λέει: ‘κύριε, ο αγαπημένος σας έχει ακριβώς 1% πιθανότητες να ζήσει’».
Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ αντέτεινε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι έτοιμες «να ανταποδώσουν» και να δώσουν «μάθημα» σε οποιαδήποτε επίθεση, προσθέτοντας ότι όποιος επιτεθεί «θα εκπλαγεί».
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης στο Fox News, ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης πως σκοπεύει να ξαναρχίσει την επιχείρηση συνοδείας πλοίων που επιθυμούν να φύγουν από τον Κόλπο μέσω του στενού του Ορμούζ — το οποίο πρακτικά έκλεισε το Ιράν αφότου εξαπολύθηκε ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος εναντίον του, την 28η Φεβρουαρίου. Είχε ανακοινώσει την παύση της επιχείρησης στις 5 Μαΐου, μιλώντας για «μεγάλη πρόοδο» στη διαπραγμάτευση — προτού ανακρούσει πρύμνα.
Παράλληλα, η Wall Street Journal ανέφερε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διεξήγαγαν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο, βάζοντας στο στόχαστρο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί Λαβάν. Η άμεση εμπλοκή τους — που δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Αμπού Ντάμπι — ενδέχεται να σηματοδοτεί καμπή στην κλιμάκωση στην περιοχή, καθώς μέχρι σήμερα καμία αραβική μοναρχία του Κόλπου δεν είχε αναγορευτεί επίσημα εμπόλεμο μέρος.
«Νόμιμα δικαιώματα» ζητά το Ιράν — Ορμούζ και ανθρωπιστική κρίση στο επίκεντρο
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε ότι «το μόνο πράγμα που ζητήσαμε» είναι να γίνουν σεβαστά «τα νόμιμα δικαιώματα του Ιράν», απαριθμώντας τις διεκδικήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: τέλος του πολέμου στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με την WSJ, η ιρανική πρόταση προέβλεπε σταδιακό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και ταυτόχρονη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, ενώ το Ιράν προσφέρει την «αραίωση» μέρους του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει, αρνείται όμως την καταστροφή του εξοπλισμού του και 20ετές μορατόριουμ της διαδικασίας εμπλουτισμού.
Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν την Τεχεράνη πως επιδιώκει πυρηνικό οπλοστάσιο — κάτι που η άλλη πλευρά διαψεύδει για δεκαετίες, επιμένοντας στο δικαίωμά της σε πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Το αδιέξοδο γύρω από το στενό του Ορμούζ ανέβασε εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου: το βαρέλι του Μπρεντ έκλεισε στα 104,21 δολάρια (+2,88%), ενώ το WTI έφτασε στα 98,69 δολάρια (+0,69%).
Ο επικεφαλής του σαουδαραβικού κολοσσού ARAMCO χαρακτήρισε τον πόλεμο ως το «μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ» που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης, εκτιμώντας ότι οι αγορές δεν θα επανέλθουν στην ομαλότητα παρά το 2027. Πέρα από τους υδρογονάνθρακες, το Ορμούζ αποτελεί κρίσιμη αρτηρία για τη μεταφορά λιπασμάτων — από εκεί περνά το ένα τρίτο των ποσοτήτων που πωλούνται διεθνώς.
Ο αποκλεισμός του υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει μέσα σε «μερικές εβδομάδες» νέα «μείζονα ανθρωπιστική κρίση», προειδοποίησε ο Ζόρζι Μορέιρα ντα Σίλβα, πορτογάλος επικεφαλής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Το αμερικανικό κέντρο μελετών Soufan Center εκτιμά ότι η Τεχεράνη «δεν υπάρχει καμία ένδειξη πως θα παραδοθεί» και ότι υπολογίζει στην άνοδο των τιμών πετρελαίου και τις ελλείψεις προϊόντων για να αναγκάσει τον Τραμπ να βάλει τέλος στον πόλεμο χωρίς τις παραχωρήσεις που επιδιώκει — ιδίως για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Στον Λίβανο, το άλλο βασικό θέατρο του πολέμου, όπου υποτίθεται πως εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός από τη 17η Απριλίου, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνεχίζουν να ανταλλάσσουν πλήγματα. Νέες συνομιλίες που θα ανοίξουν τον δρόμο για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ισραηλινής και λιβανικής κυβέρνησης αναμένεται να διεξαχθούν Πέμπτη και Παρασκευή στην Ουάσιγκτον.
