- Ένας από τους πιο επικίνδυνους «εισβολείς» της Μεσογείου εδραιώνεται ολοένα και περισσότερο στα ελληνικά νερά.
- Ο λαγοκέφαλος — και ειδικά το είδος Lagocephalus sceleratus — αποτελεί πλέον σοβαρή απειλή για τα οικοσυστήματα, την αλιεία και τη δημόσια υγεία στη Μεσόγειο.
- Πότε εμφανίστηκε στην Ελλάδα Το είδος προέρχεται από την Ερυθρά Θάλασσα και πέρασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, εντοπιζόμενο για πρώτη φορά στην περιοχή το 2003.
Ένας από τους πιο επικίνδυνους «εισβολείς» της Μεσογείου εδραιώνεται ολοένα και περισσότερο στα ελληνικά νερά. Ο λαγοκέφαλος — και ειδικά το είδος Lagocephalus sceleratus — αποτελεί πλέον σοβαρή απειλή για τα οικοσυστήματα, την αλιεία και τη δημόσια υγεία στη Μεσόγειο.
Πότε εμφανίστηκε στην Ελλάδα
Το είδος προέρχεται από την Ερυθρά Θάλασσα και πέρασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, εντοπιζόμενο για πρώτη φορά στην περιοχή το 2003. Στα ελληνικά νερά καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε έχει επεκταθεί ιδίως στο Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη. Η εξάπλωσή του ενισχύεται από την κλιματική αλλαγή και την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας.
Σήμερα, πάνω από 65 ξενικά είδη ψαριών έχουν εγκατασταθεί στις ελληνικές θάλασσες, σύμφωνα με τη βιολόγο-ιχθυολόγο του ΕΛΚΕΘΕ Νότα Περιστεράκη, ενώ αθροιστικά όλα τα ξενικά είδη φτάνουν τα 1.000.
27 θάνατοι σε 20 χρόνια
Πρόσφατη διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Biology ανέλυσε δεδομένα από το 2004 έως το 2023 και κατέγραψε συνολικά 198 περιστατικά στην Ανατολική Μεσόγειο — μεταξύ αυτών 28 επιθέσεις σε ανθρώπους και 27 θάνατοι από κατανάλωσή του. Οι περισσότερες δηλητηριάσεις σημειώθηκαν τον χειμώνα, ενώ τα δαγκώματα είναι συχνότερα τους θερινούς μήνες.
Η τοξίνη που δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος προέρχεται από την τετραδοτοξίνη, ισχυρή νευροτοξίνη που εντοπίζεται στους ιστούς του ψαριού. Προκαλεί μούδιασμα, μυϊκή αδυναμία, παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και — στις σοβαρότερες περιπτώσεις — θάνατο. Το κρίσιμο: δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα, την κατάψυξη ή άλλες μεθόδους επεξεργασίας, ενώ δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο.
Δαγκώματα και ακρωτηριασμοί
Παράλληλα, ο λαγοκέφαλος διαθέτει ισχυρά κοπτικά δόντια που μπορούν να προκαλέσουν βαθιά τραύματα έως και ακρωτηριασμούς δακτύλων. Οι επιθέσεις αυξάνονται κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Κολυμβητές, ψαράδες και δύτες πρέπει να αποφεύγουν κάθε επαφή μαζί του.
Τι να κάνετε αν το συναντήσετε
Δεν πρέπει να αλιεύεται για κατανάλωση, να αγγίζεται ή να επιστρέφεται στη θάλασσα με γυμνά χέρια. Σε περίπτωση δαγκώματος απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Συμπτώματα όπως μούδιασμα γύρω από το στόμα, ναυτία, μυϊκή αδυναμία ή δυσκολία στην αναπνοή μετά την κατανάλωση άγνωστου ψαριού αποτελούν επείγον περιστατικό.
