- Με αφορμή το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ «Χιλιοστό», ο πρώην υπουργός Οικονομίας στην πρώτη κυβέρνηση Τσίπρα Γιώργος Σταθάκης δημοσίευσε εκτενή ανάλυση με κεντρικό επιχείρημα: δεν υπήρξε ποτέ πραγματικό σχέδιο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ — ούτε από την ευρωπαϊκή πλευρά, ούτε από τον ΣΥΡΙΖΑ.
- Το «μαύρο κουτί» των μελετών και ο Σόιμπλε Ο Σταθάκης αμφισβητεί ευθέως την αξία των «απόρρητων μελετών» που επικαλούνται στο ντοκιμαντέρ ο Βίζερ και αξιωματούχοι της Κομισιόν.
- Παρατηρεί ότι δέκα χρόνια μετά κανείς δεν τις έχει δημοσιεύσει, η μία φαίνεται να παρέμεινε ημιτελής, και κανένας «αρμόδιος φορέας» — ούτε η ΕΚΤ, ούτε το ΔΝΤ, ούτε ο ESM — δεν τις ζήτησε ποτέ επίσημα.
Με αφορμή το ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ «Χιλιοστό», ο πρώην υπουργός Οικονομίας στην πρώτη κυβέρνηση Τσίπρα Γιώργος Σταθάκης δημοσίευσε εκτενή ανάλυση με κεντρικό επιχείρημα: δεν υπήρξε ποτέ πραγματικό σχέδιο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ — ούτε από την ευρωπαϊκή πλευρά, ούτε από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Το «μαύρο κουτί» των μελετών και ο Σόιμπλε
Ο Σταθάκης αμφισβητεί ευθέως την αξία των «απόρρητων μελετών» που επικαλούνται στο ντοκιμαντέρ ο Βίζερ και αξιωματούχοι της Κομισιόν. Παρατηρεί ότι δέκα χρόνια μετά κανείς δεν τις έχει δημοσιεύσει, η μία φαίνεται να παρέμεινε ημιτελής, και κανένας «αρμόδιος φορέας» — ούτε η ΕΚΤ, ούτε το ΔΝΤ, ούτε ο ESM — δεν τις ζήτησε ποτέ επίσημα. «Η απάντηση is blowing in the wind», γράφει χαρακτηριστικά.
Για τον Σόιμπλε είναι κατηγορηματικός: το περίφημο «χαρτάκι» για προσωρινή έξοδο που κουβαλούσε στα Eurogroup δεν μπήκε ποτέ στην ημερήσια διάταξη, δεν είχε την υποστήριξη των μεγάλων οικονομιών — Μέρκελ, Γαλλία, Ιταλία — ούτε των ΗΠΑ, ενώ προκαλούσε διαδοχικές επιπλήξεις από τον Πρόεδρο της Κομισιόν Γιούνγκερ. «Ήταν θεατρική απειλή για εσωτερική κατανάλωση στη Γερμανία», καταλήγει.
Θεωρητικά, εξηγεί, το κόστος ενός Grexit θα ήταν τεράστιο: χρεοκοπία σε δάνεια 227 δισ. ευρώ που μόλις είχαν χορηγηθεί, κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών, αστάθεια στις «αδύναμες οικονομίες» της Ευρωζώνης και μόνιμες επιπτώσεις στην ισοτιμία του ευρώ. Πρακτικά, ήταν αδύνατο διότι δεν προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες — κάτι που ο ίδιος ο Σόιμπλε αναγνώρισε γρήγορα, στρεφόμενος στην ιδέα «προσωρινής εξόδου για πέντε χρόνια».
Τα αποτυχημένα μνημόνια και η διαπραγμάτευση του 2015
Ο Σταθάκης δεν αποφεύγει την αυτοκριτική για το ευρύτερο πλαίσιο. Υποστηρίζει ότι το Πρώτο Μνημόνιο ήταν «απόλυτη καταστροφή» — βίαιη αντί σταδιακή προσαρμογή που οδήγησε σε κατάρρευση της οικονομίας κατά 25% και ανάγκασε σε δανεισμό ενός ολόκληρου ΑΕΠ. Το Δεύτερο Μνημόνιο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, με κόκκινα δάνεια στα 100 δισ. και ημιτελείς ιδιωτικοποιήσεις.
Στη διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου 2015, σημειώνει, η αρχική θέση των δανειστών ήταν «ολοκληρώστε το δεύτερο μνημόνιο» — δηλαδή να συνεχιστεί ένα πρόγραμμα στο οποίο είχαν αποτύχει οι ίδιοι. Υπήρξε πρόοδος σε 38 από τις 44 ενότητες σε τεχνικό επίπεδο, μέχρι που οι δανειστές άρχισαν να ξανανοίγουν συμφωνημένα θέματα και οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν.
Για τον Βαρουφάκη και το «σχέδιο» του ΣΥΡΙΖΑ
Εξίσου κατηγορηματικός είναι για την ελληνική πλευρά. Το «σχέδιο παράλληλων πληρωμών» του Βαρουφάκη — συμψηφισμός μέρους πληρωμών με φορολογικές υποχρεώσεις — δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, ήταν αντιγραφή αντίστοιχου μέτρου της Πολιτείας της Καλιφόρνιας που αφορούσε το 5% του προϋπολογισμού της, και στην ελληνική περίπτωση θα αντιστοιχούσε σε 2-3 δισ. — «άνευ σημασίας», όπως το χαρακτηρίζει.
Για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ συνολικά, υποστηρίζει ότι η επιστροφή στη δραχμή θα ήταν «ο συντομότερος δρόμος για την πτώση της» και ότι η Συμφωνία με ηπιότερους όρους ήταν η μόνη ρεαλιστική επιλογή. Απορρίπτει δε με ειρωνεία το σενάριο ρωσικής χρηματοδότησης: «Λέτε να δάνειζε ο Πούτιν μερικές εκατοντάδες δισ. για να βγει η Ελλάδα από το ευρώ; Χμ. Δύσκολο μου ακούγεται».
Τι πέτυχε η κυβέρνηση του 2015
Κλείνοντας, ο Σταθάκης αντικρούει την αφήγηση περί «ασχετοσύνης» της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Επικαλείται θεσμοθέτηση δόσεων για χρέη προς το δημόσιο, προστασία πρώτης κατοικίας, καθολική υγειονομική κάλυψη ανασφάλιστων, ακύρωση σχεδόν του συνόλου των ιδιωτικοποιήσεων του Δεύτερου Μνημονίου και διατήρηση δημόσιου ελέγχου στις βασικές υποδομές. Παρά τις τρεις εκλογές και τα capital controls, η ύφεση του 2015 περιορίστηκε σε -0,3% — «μηδέν δηλαδή», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει.
