- Το ΔΝΤ «ανακάλυψε» την Ελλάδα.
- Όχι σαν το «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης που την έκανε διάσημη για τα λάθος λόγια πριν από 15 χρόνια, αλλά ως υπόδειγμα φορολογικής μεταρρύθμισης που αξίζει να μελετηθεί από άλλες χώρες.
- Νέα έκθεση του Ταμείου με τίτλο «Πώς η φορολογική διοίκηση στήριξε την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας» μιλά για «εντυπωσιακή αναστροφή»: από χώρα αποκλεισμένη από τις αγορές και εξαρτημένη από εξωτερική βοήθεια, η Ελλάδα είναι πλέον μία από τις μόλις πέντε χώρες της ΕΕ με πρωτογενές πλεόνασμα.
Το ΔΝΤ «ανακάλυψε» την Ελλάδα. Όχι σαν το «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης που την έκανε διάσημη για τα λάθος λόγια πριν από 15 χρόνια, αλλά ως υπόδειγμα φορολογικής μεταρρύθμισης που αξίζει να μελετηθεί από άλλες χώρες.
Νέα έκθεση του Ταμείου με τίτλο «Πώς η φορολογική διοίκηση στήριξε την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας» μιλά για «εντυπωσιακή αναστροφή»: από χώρα αποκλεισμένη από τις αγορές και εξαρτημένη από εξωτερική βοήθεια, η Ελλάδα είναι πλέον μία από τις μόλις πέντε χώρες της ΕΕ με πρωτογενές πλεόνασμα.
Τα νούμερα είναι πράγματι εντυπωσιακά: το πρωτογενές πλεόνασμα αγγίζει σχεδόν το 5% του ΑΕΠ για τη διετία 2024-25, το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί κατά 65 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020, και τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτοξεύτηκαν από 20,5% το 2009 στο 28% το 2025. Τα spreads των ελληνικών ομολόγων επέστρεψαν σε επίπεδα που δεν είχαν φανεί από πριν την κρίση του 2008.
Τρεις φάσεις, μία μεταμόρφωση
Το ΔΝΤ αναλύει τη μεταρρύθμιση σε τρεις διαδοχικές φάσεις: σταθεροποίηση (2010-12), οικοδόμηση θεσμών (2013-17) και ψηφιακός μετασχηματισμός (2018-25). Η κρίσιμη καμπή ήρθε μετά το 2020, εν μέρει λόγω πανδημίας, όταν θεσπίστηκε μια ολοκληρωμένη σειρά ψηφιακών εργαλείων που έκαναν τη φορολογική συμμόρφωση «πιο εύκολη για τους φορολογούμενους και πιο ακριβή για τους ελεγκτές».
Τα αποτελέσματα στον ΦΠΑ είναι χαρακτηριστικά: τα έσοδά του αυξήθηκαν κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε 15 χρόνια — από 7,1% το 2010 σε 9,5% το 2025. «Η καλύτερη διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία βελτίωσε τη συμμόρφωση, και τα υψηλότερα έσοδα ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη», γράφει το Ταμείο για τον «ενάρετο κύκλο» που δημιουργήθηκε.
Τα νούμερα λάμπουν — η καθημερινότητα σκοτεινιάζει
Κι όμως. Πίσω από τα λαμπερά μακροοικονομικά μεγέθη, η πραγματικότητα για εκατομμύρια Έλληνες παραμένει βαριά. Τα εισοδήματα δεν έχουν ανακάμψει στα προ κρίσης επίπεδα, το κόστος ζωής συνεχίζει να ασφυκτιά τα νοικοκυριά, και η φορολογική επιβάρυνση — που έδωσε αυτά τα εντυπωσιακά πλεονάσματα — πέφτει δυσανάλογα στους εργαζόμενους και τους μισθωτούς.
Το ΔΝΤ παραδέχεται ότι «η ατζέντα μεταρρυθμίσεων δεν έχει ολοκληρωθεί» και ότι η επόμενη πρόκληση είναι να γίνουν βιώσιμα τα κέρδη αυτά — με καλύτερες υπηρεσίες προς τους φορολογούμενους, χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση κινδύνων και αναβάθμιση του προσωπικού.
Η Ελλάδα, με άλλα λόγια, έχτισε έναν αποδοτικό μηχανισμό είσπραξης φόρων. Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο — και που κανένα γράφημα του ΔΝΤ δεν αποτυπώνει — είναι πότε αυτή η «θεσμική ισχύς» θα μεταφραστεί σε ανακούφιση για τους ανθρώπους που την πλήρωσαν με το αίμα τους.
